HomeRig VedaMandala 10Sukta 85Mantra 19
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 19

Sukta 10.85

Rishi: Sūryā Sāvitri (traditional)
Devata: Candramā (Moon) with dawn/time imagery; also the gods receiving bhāga
Chandas: Triṣṭubh (probable)

नवोनवो भवति जायमानोऽह्नां केतुरुषसामेत्यग्रम् । भागं देवेभ्यो वि दधात्यायन्प्र चन्द्रमास्तिरते दीर्घमायुः ॥

नवो॑नवो भवति॒ जाय॑मा॒नोऽह्नां॑ के॒तुरु॒षसा॑मे॒त्यग्र॑म् । भा॒गं दे॒वेभ्यो॒ वि द॑धात्या॒यन्प्र च॒न्द्रमा॑स्तिरते दी॒र्घमायु॑: ॥

návo-navo bhavati jā́yamāno 'hnā́ṃ ketúr uṣásām éty ágram | bhāgáṃ devébhyo ví dadhāty ā́yan prá candrámās tirate dīrghám ā́yuḥ ||

Ever new he becomes as he is born; a banner of the days, he comes to the forefront of the dawns. Moving on, he apportions a share to the gods; and the Moon stretches out long life. Thus renewal and right distribution sustain the growth of the being through time.

नवः॑ऽनवः । भ॒व॒ति॒ । जाय॑मानः । अह्ना॑म् । के॒तुः । उ॒षसा॑म् । ए॒ति॒ । अग्र॑म् । भा॒गम् । दे॒वेभ्यः॑ । वि । द॒धा॒ति॒ । आ॒ऽयन् । प्र । च॒न्द्रमाः॑ । ति॒र॒ते॒ । दी॒र्घम् । आयुः॑ ॥नवःनवः । भवति । जायमानः । अह्नाम् । केतुः । उषसाम् । एति । अग्रम् । भागम् । देवेभ्यः । वि । दधाति । आयन् । प्र । चन्द्रमाः । तिरते । दीर्घम् । आयुः ॥navaḥ-navaḥ | bhavati | jāyamānaḥ | ahnām | ketuḥ | uṣasām | eti | agram | bhāgam | devebhyaḥ | vi | dadhāti | āyan | pra | candramāḥ | tirate | dīrgham | āyuḥ

नवः-नवःever new, again and again new
नवः-नवः:
विशेषणम् (कर्तृपदस्य) / कर्ता-सम्बन्धी
TypeAdjective
Rootनव (प्रातिपदिक)
भवतिbecomes
भवति:
अख्यात (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
जायमानःbeing born, arising
जायमानः:
कर्तृ (भवति इत्यस्य कर्ता)
TypeParticiple
Rootजन् (धातु) + शानच्
अह्नाम्of the days
अह्नाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘दिनानाम्’
TypeNoun
Rootअहन् (प्रातिपदिक)
केतुःbanner; sign; light, luminary
केतुः:
कर्तृ (भवति/एति इत्यस्य) / विषय
TypeNoun
Rootकेतु (प्रातिपदिक)
उषसाम्of the dawns
उषसाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘उषसाम् (प्रभातानाम्)’
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
एतिgoes, comes
एति:
अख्यात (क्रिया)
TypeVerb
Rootइ (धातु)
अग्रम्the front; the foremost place
अग्रम्:
कर्म (एति इत्यस्य) / गत्यर्थे लक्ष्य
TypeNoun
Rootअग्र (प्रातिपदिक)
भागम्a share, portion
भागम्:
कर्म (वि दधाति इत्यस्य)
TypeNoun
Rootभाग (प्रातिपदिक)
देवेभ्यःto the gods
देवेभ्यः:
सम्प्रदान (दान/वितरणे)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
विapart, distributively
वि:
क्रियाविशेषण (उपसर्ग)
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
दधातिapportions, distributes
दधाति:
अख्यात (क्रिया)
TypeVerb
Rootधा (धातु) [दधा-]
आयन्coming, approaching
आयन्:
कर्तृ (दधाति इत्यस्य कर्ता; सहवर्ती क्रिया)
TypeParticiple
Rootइ (धातु) + शतृ (आ-उपसर्ग) अथवा ‘आ-या’ (गत्यर्थ) कृदन्त-रूपम्
प्रforth, forward
प्र:
क्रियाविशेषण (उपसर्ग)
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
चन्द्रमाःthe Moon
चन्द्रमाः:
कर्तृ (तिरते इत्यस्य)
TypeNoun
Rootचन्द्रमस्/चन्द्रमा (प्रातिपदिक)
तिरतेcrosses over; passes through
तिरते:
अख्यात (क्रिया)
TypeVerb
Rootतॄ (धातु) / तृ (पारगमने)
दीर्घम्long
दीर्घम्:
विशेषणम् (कर्मपदस्य)
TypeAdjective
Rootदीर्घ (प्रातिपदिक)
आयुःlife, lifespan
आयुः:
कर्म (तिरते इत्यस्य; ‘दीर्घम् आयुः’ = दीर्घजीवनम्)
TypeNoun
Rootआयुस् (प्रातिपदिक)