HomeRig VedaMandala 10Sukta 85Mantra 14
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 14

Sukta 10.85

Rishi: Sūryā Sāvitri (traditional)
Devata: Aśvins and Pūṣan (with assent of the Viśve Devāḥ)
Chandas: Triṣṭubh (probable)

यदश्विना पृच्छमानावयातं त्रिचक्रेण वहतुं सूर्यायाः । विश्वे देवा अनु तद्वामजानन्पुत्रः पितराववृणीत पूषा ॥

यद॑श्विना पृ॒च्छमा॑ना॒वया॑तं त्रिच॒क्रेण॑ वह॒तुं सू॒र्याया॑: । विश्वे॑ दे॒वा अनु॒ तद्वा॑मजानन्पु॒त्रः पि॒तरा॑ववृणीत पू॒षा ॥

yád aśvinā pṛcchámānāv ayā́taṃ tri-cakréṇa vahatúṃ sūryā́yāḥ | víśve devā́ ánu tád vām ajānan putráḥ pitárāv avṛṇīta pū́ṣā ||

When the Aśvins came asking and arrived for Sūryā’s three-wheeled procession, all the gods assented to your act. Then Pūṣan, the son, chose the two parents—so the guiding power establishes the right guardianship of the soul’s union.

यत् । अ॒श्वि॒ना॒ । पृ॒च्छमा॑नौ । अया॑तम् । त्रि॒ऽच॒क्रेण॑ । व॒ह॒तुम् । सू॒र्यायाः॑ । विश्वे॑ । दे॒वाः । अनु॑ । तत् । वा॒म् । अ॒जा॒न॒न् । पु॒त्रः । पि॒तरौ॑ । अ॒वृ॒णी॒त॒ । पू॒षा ॥यत् । अश्विना । पृच्छमानौ । अयातम् । त्रिचक्रेण । वहतुम् । सूर्यायाः । विश्वे । देवाः । अनु । तत् । वाम् । अजानन् । पुत्रः । पितरौ । अवृणीत । पूषा ॥yat | aśvinā | pṛcchamānau | ayātam | tri-cakreṇa | vahatum | sūryāyāḥ | viśve | devāḥ | anu | tat | vām | ajānan | putraḥ | pitarau | avṛṇīta | pūṣā

यत्when/that which
यत्:
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) अथवा यद्-सम्बन्धी अव्यय
अश्विनाO Aśvins (dual)
अश्विना:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक; द्विवचन-देवता)
पृच्छमानौasking, inquiring
पृच्छमानौ:
कर्तृ
TypeVerb (participle)
Rootप्रच्छ् (धातु) → पृच्छमान (शतृ/शानच्-वर्तमान कृदन्त)
अयातम्you two came
अयातम्:
कर्तृ
TypeVerb
Rootया (धातु) उपसर्ग: आ- → आयातम्
त्रिचक्रेणwith the three-wheeled (car)
त्रिचक्रेण:
करण
TypeNoun/Adjective
Rootत्रि + चक्र (प्रातिपदिक) → त्रिचक्र
वहतुम्to convey, to carry
वहतुम्:
प्रयोजन/कर्म-सम्बन्ध (क्रियार्थ)
TypeVerb (infinitive)
Rootवह् (धातु) → वहतुम्
सूर्यायाःof Sūryā (the bride)
सूर्यायाः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootसूर्या (प्रातिपदिक; सूर्यस्य कन्या/देवी)
विश्वेall
विश्वे:
कर्तृ
TypeAdjective (substantive)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
देवाःthe gods
देवाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अनुafter, following
अनु:
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
तत्that (deed/act)
तत्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वाम्of you two / to you two
वाम्:
सम्बन्ध/सम्प्रदान (contextual)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम) → वाम्
अजानन्they knew, recognized
अजानन्:
कर्तृ
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु) → अजानन्
पुत्रःthe son
पुत्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
पितरौ(his) two parents
पितरौ:
कर्म
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
अवृणीतchose
अवृणीत:
कर्तृ
TypeVerb
Rootवृ (धातु) → अवृणीत
पूषाPūṣan
पूषा:
कर्तृ (पुत्रः इत्यस्य विशेषण/समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootपूषन् (प्रातिपदिक)