HomeRig VedaMandala 10Sukta 84Mantra 7
Previous Mantra

Mantra 7

Sukta 10.84

Rishi: Manyu-cycle voice (traditional attribution uncertain)
Devata: Varuṇa and Manyu (invoked jointly as powers of ṛta and victorious ardour)
Chandas: Triṣṭubh (probable; RV 10 hymns commonly Triṣṭubh—exact metrical scan not supplied in input)

संसृष्टं धनमुभयं समाकृतमस्मभ्यं दत्तां वरुणश्च मन्युः । भियं दधाना हृदयेषु शत्रवः पराजितासो अप नि लयन्ताम् ॥

संसृ॑ष्टं॒ धन॑मु॒भयं॑ स॒माकृ॑तम॒स्मभ्यं॑ दत्तां॒ वरु॑णश्च म॒न्युः । भियं॒ दधा॑ना॒ हृद॑येषु॒ शत्र॑व॒: परा॑जितासो॒ अप॒ नि ल॑यन्ताम् ॥

saṁsṛ́ṣṭaṁ dhánam ubháyaṁ samā́kṛtam asmábhyaṁ dattāṁ váruṇaś ca mányuḥ | bhiyáṁ dádhānā hṛ́dayeṣu śátravāḥ parā́jitāso ápa ní layantām ||

May Varuṇa and Manyu grant to us the integrated wealth—both powers joined and shaped into one completeness. Let the adversaries, bearing fear within their hearts, withdraw and hide away, defeated.

सम्ऽसृ॑ष्टम् । धन॑म् । उ॒भय॑म् । स॒म्ऽआकृ॑तम् । अ॒स्मभ्य॑म् । द॒त्ता॒म् । वरु॑णः । च॒ । म॒न्युः । भिय॑म् । दधा॑नाः । हृद॑येषु । शत्र॑वः । परा॑ऽजितासः । अप॑ । नि । ल॒य॒न्ता॒म् ॥सम्सृष्टम् । धनम् । उभयम् । सम्आकृतम् । अस्मभ्यम् । दत्ताम् । वरुणः । च । मन्युः । भियम् । दधानाः । हृदयेषु । शत्रवः । पराजितासः । अप । नि । लयन्ताम् ॥sam-sṛṣṭam | dhanam | ubhayam | sam-ākṛtam | asmabhyam | dattām | varuṇaḥ | ca | manyuḥ | bhiyam | dadhānāḥ | hṛdayeṣu | śatravaḥ | parājitāsaḥ | apa | ni | layantām

संसृष्टम्mixed, combined
संसृष्टम्:
विशेषण (कर्म/प्रातिपदिक-विशेषण) धनम्-सम्बन्धि
TypeAdjective
Rootसम्-√सृज् (सृजति) / संसृष्ट (ppp)
धनम्wealth, treasure
धनम्:
कर्म (दत्ताम् इति) / विषय
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक)
उभयम्both (kinds)
उभयम्:
विशेषण (धनम्-सम्बन्धि)
TypeAdjective
Rootउभय (प्रातिपदिक)
समाकृतम्made up/put together, prepared
समाकृतम्:
विशेषण (धनम्-सम्बन्धि)
TypeAdjective
Rootसम्-आ-√कृ (करोति) / समाकृत (ppp)
अस्मभ्यम्to us
अस्मभ्यम्:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
दत्ताम्let (it) be given / may they give
दत्ताम्:
क्रिया (आशीर्लिङ्गार्थ/विध्यर्थः), कर्तृ-सम्बन्ध
TypeVerb (injunctive/imperative sense via ppp used predicatively)
Root√दा (ददाति) / दत्त (ppp)
वरुणःVaruṇa
वरुणः:
कर्तृ
TypeNoun (deity)
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Root
मन्युःManyu (Wrath/Indignation)
मन्युः:
कर्तृ
TypeNoun (deity/personified wrath)
Rootमन्यु (प्रातिपदिक)
भियम्fear
भियम्:
कर्म
TypeNoun
Rootभि (स्त्री; प्रातिपदिक भिय्/भि)
दधानाःplacing, bearing
दधानाः:
कर्तृ-विशेषण (शत्रवः-सम्बन्धि)
TypeParticiple (present active)
Root√धा (दधाति) / दधान (वर्तमान कृदन्त)
हृदयेषुin (their) hearts
हृदयेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootहृदय (प्रातिपदिक)
शत्रवःenemies
शत्रवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootशत्रु (प्रातिपदिक)
पराजितासःdefeated
पराजितासः:
कर्तृ-विशेषण (शत्रवः-सम्बन्धि)
TypeAdjective
Rootपराजित (ppp of परा-√जि) / पराजित (प्रातिपदिक)
अपaway
अप:
क्रियाविशेषण (नि-√ली इत्यस्य)
TypeIndeclinable (preverb)
Rootअप
निdown, into
नि:
क्रियाविशेषण (√ली इत्यस्य)
TypeIndeclinable (preverb)
Rootनि
लयन्ताम्let them hide/withdraw
लयन्ताम्:
क्रिया (कर्तृ = शत्रवः)
TypeVerb
Root√ली (लिनाति/लीयते; here causeless middle) with नि-