HomeRig VedaMandala 10Sukta 74Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 10.74

Devata: Collective Devas/Vasus; Asura as lordly power operative among them

हव एषामसुरो नक्षत द्यां श्रवस्यता मनसा निंसत क्षाम् । चक्षाणा यत्र सुविताय देवा द्यौर्न वारेभिः कृणवन्त स्वैः ॥

हव॑ एषा॒मसु॑रो नक्षत॒ द्यां श्र॑वस्य॒ता मन॑सा निंसत॒ क्षाम् । चक्षा॑णा॒ यत्र॑ सुवि॒ताय॑ दे॒वा द्यौर्न वारे॑भिः कृ॒णव॑न्त॒ स्वैः ॥

háva eṣām ásuro nakṣata dyā́ṃ śravasyatā́ mánasā niṃsata kṣā́m | cákṣāṇā yátra suvitā́ya devā́ dyáur na vārébhiḥ kṛṇávanta sváiḥ ||

The call of these powers reaches the Heaven; with a mind that seeks the true hearing they touch and shape the Earth. Seeing the path of right going, the gods there establish their own wideness, as Heaven is built by its proper supports.

हवः॑ । ए॒षा॒म् । असु॑रः । न॒क्ष॒त॒ । द्याम् । श्र॒व॒स्य॒ता । मन॑सा । निं॒स॒त॒ । क्षाम् । चक्षा॑णाः । यत्र॑ । सु॒वि॒ताय॑ । दे॒वाः । द्यौः । न । वारे॑भिः । कृ॒णव॑न्त । स्वैः ॥हवः । एषाम् । असुरः । नक्षत । द्याम् । श्रवस्यता । मनसा । निंसत । क्षाम् । चक्षाणाः । यत्र । सुविताय । देवाः । द्यौः । न । वारेभिः । कृणवन्त । स्वैः ॥havaḥ | eṣām | asuraḥ | nakṣata | dyām | śravasyatā | manasā | niṃsata | kṣām | cakṣāṇāḥ | yatra | suvitāya | devāḥ | dyauḥ | na | vārebhiḥ | kṛṇavanta | svaiḥ

हवःthe call / invocation
हवः:
Kartā
TypeNoun
Rootहवस् (प्रातिपदिक) < √हू (आह्वाने)
एषाम्of these
एषाम्:
Sambandha (genitive relation)
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
असुरःthe Asura (lordly being)
असुरः:
Kartā
TypeNoun
Rootअसुर (प्रातिपदिक)
नक्षत्reached / attained
नक्षत्:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√नक्ष् (व्याप्तौ/प्रापणे; वैदिक)
द्याम्heaven, the sky
द्याम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव् (प्रातिपदिक)
श्रवस्यताwith desire for fame / seeking glory
श्रवस्यता:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootश्रवस्यत् (प्रातिपदिक; desiderative/possessive adj. from श्रवस्)
मनसाwith (his) mind
मनसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
निंसत्pressed down / smote
निंसत्:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√निस्/निंस् (हिंसायाम्/निन्दायाम्; वैदिक)
क्षाम्the earth / ground
क्षाम्:
Karma
TypeNoun
Rootक्षाम् (प्रातिपदिक)
चक्षाणाseeing / beholding
चक्षाणा:
Kartā (participial, agreeing with subject)
TypeParticiple
Root√चक्ष् (दर्शने) → चक्षाण (कृदन्त-प्रातिपदिक)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
सुवितायfor good passage / good fortune
सुविताय:
Sampradāna (purpose/benefit)
TypeNoun
Rootसुवित (प्रातिपदिक)
देवाःthe gods
देवाः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
द्यौःheaven (the sky)
द्यौः:
Kartā
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव् (प्रातिपदिक)
like
:
(संबन्ध/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
वारेभिःwith coverings / protections (lit. screens, enclosures)
वारेभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootवार (प्रातिपदिक)
कृणवन्तthey made / fashioned
कृणवन्त:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (करणे) → कृणवत् (वैदिक-प्रयोग)
स्वैःwith their own
स्वैः:
Karaṇa
TypePronoun/Adjective
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)