HomeRig VedaMandala 10Sukta 74Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 10.74

Devata: Vasus (collective luminous powers); implicitly the divine helpers in attainment

वसूनां वा चर्कृष इयक्षन्धिया वा यज्ञैर्वा रोदस्योः । अर्वन्तो वा ये रयिमन्तः सातौ वनुं वा ये सुश्रुणं सुश्रुतो धुः ॥

वसू॑नां वा चर्कृष॒ इय॑क्षन्धि॒या वा॑ य॒ज्ञैर्वा॒ रोद॑स्योः । अर्व॑न्तो वा॒ ये र॑यि॒मन्त॑: सा॒तौ व॒नंअ वा॒ ये सु॒श्रुणं॑ सु॒श्रुतो॒ धुः ॥

vasū́nāṃ vā carkṛṣá iyákṣan dhiyā́ vā yajñáir vā ródasyoḥ | árvanto vā yé rayimántaḥ sātáu vánam vā yé su-śrúṇam su-śrúto dhuḥ ||

Some among the Vasus strive by an intense inner labour; others attain by the illumined thought, or by the sacrifice that joins Heaven and Earth. Some are the swift steeds of the being, rich in rayi, winning the plenitude in the conquest; others bear the good-hearing and the right-hearing—powers that carry the true inspiration.

वसू॑नाम् । वा॒ । च॒र्कृ॒षे॒ । इय॑क्षन् । धि॒या । वा॒ । य॒ज्ञैः । वा॒ । रोद॑स्योः । अर्व॑न्तः । वा॒ । ये । र॒यि॒ऽमन्तः॑ । सा॒तौ । व॒नुम् । वा॒ । ये । सु॒ऽश्रुण॑म् । सु॒ऽश्रुतः॑ । धुरिति॒ धुः ॥वसूनाम् । वा । चर्कृषे । इयक्षन् । धिया । वा । यज्ञैः । वा । रोदस्योः । अर्वन्तः । वा । ये । रयिमन्तः । सातौ । वनुम् । वा । ये । सुश्रुणम् । सुश्रुतः । धुरिति धुः ॥vasūnām | vā | carkṛṣe | iyakṣan | dhiyā | vā | yajñaiḥ | vā | rodasyoḥ | arvantaḥ | vā | ye | rayi-mantaḥ | sātau | vanum | vā | ye | su-śruṇam | su-śrutaḥ | dhuritidhuḥ

वसू॑नाम्of the Vasus
वसू॑नाम्:
सम्बन्ध (Genitive) / अधikaraṇa (contextual)
TypeNoun
Rootवसु
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
चर्कृषेhas laboured/has exerted (intensively)
चर्कृषे:
क्रिया
TypeVerb
Rootकृष् (कर्षणे) → चर्कृष् (intensive/reduplicated)
इयक्षन्they have sacrificed
इयक्षन्:
क्रिया
TypeVerb
Rootयज् (देवपूजासंगतिकरणदान) → इयज् (perfect stem)
धियाwith thought/insight
धिया:
करण
TypeNoun
Rootधी
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
यज्ञैःwith sacrifices
यज्ञैः:
करण
TypeNoun
Rootयज्ञ
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
रोदस्योःof the two worlds (Heaven and Earth)
रोदस्योः:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootरोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक; द्यावापृथिव्यौ)
अर्वन्तःthe steeds / horsemen
अर्वन्तः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअर्वन्त्
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
येwho
ये:
कर्तृ (relative)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
रयिमन्तःpossessing wealth
रयिमन्तः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootरयिमन्त् (रयि + मन्त्)
सातौin the winning / in the contest
सातौ:
अधिकरण
TypeNoun
Rootसाति
वनम्booty/prize (gain)
वनम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवन
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
येwho
ये:
कर्तृ (relative)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
सुश्रुणम्good fame / good report (object)
सुश्रुणम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootसुश्रुण (सु- + श्रुण/श्रवण-सम्बद्ध; RV epithet)
सुश्रुतःwell-heard-of, renowned
सुश्रुतः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootसुश्रुत (सु- + श्रुत)
धुःthey have placed/established
धुः:
क्रिया
TypeVerb
Rootधा (धारणे/स्थापने) → दधुः (perfect)