HomeRig VedaMandala 10Sukta 73Mantra 8
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 8

Sukta 10.73

Rishi: Likely Gaurivīti Śāktya (traditional Anukramaṇī attribution for RV 10.73; verify against specific śākhā lists)
Devata: Indra
Chandas: Trishtubh (probable; verify)

त्वमेतानि पप्रिषे वि नामेशान इन्द्र दधिषे गभस्तौ । अनु त्वा देवाः शवसा मदन्त्युपरिबुध्नान्वनिनश्चकर्थ ॥

त्वमे॒तानि॑ पप्रिषे॒ वि नामेशा॑न इन्द्र दधिषे॒ गभ॑स्तौ । अनु॑ त्वा दे॒वाः शव॑सा मदन्त्यु॒परि॑बुध्नान्व॒निन॑श्चकर्थ ॥

tvám etā́ni papriṣe ví nā́ma īśā́na indra dadhiṣe gábhastau | ánu tvā devā́ḥ śávasā madanti uparibudhnā́n vanínaś cakartha ||

Thou hast filled out these powers and set them forth by name, O Indra the lord; thou hast held them in thy grasp. Following thee the gods exult by thy might; thou hast made the lofty-based ones and shaped the winning energies.

त्वम् । ए॒तानि॑ । प॒प्रि॒षे॒ । वि । नाम॑ । ईशा॑नः । इ॒न्द्र॒ । द॒धि॒षे॒ । गभ॑स्तौ । अनु॑ । त्वा॒ । दे॒वाः । शव॑सा । म॒द॒न्ति॒ । उ॒परि॑ऽबुध्नान् । व॒निनः॑ । च॒क॒र्थ॒ ॥त्वम् । एतानि । पप्रिषे । वि । नाम । ईशानः । इन्द्र । दधिषे । गभस्तौ । अनु । त्वा । देवाः । शवसा । मदन्ति । उपरिबुध्नान् । वनिनः । चकर्थ ॥tvam | etāni | papriṣe | vi | nāma | īśānaḥ | indra | dadhiṣe | gabhastau | anu | tvā | devāḥ | śavasā | madanti | upari-budhnān | vaninaḥ | cakartha

त्वम्thou (you)
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एतानिthese (things)
एतानि:
कर्म
TypePronoun (demonstrative)
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पप्रिषेthou hast filled / satisfied
पप्रिषे:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootपृ (पॄ) ‘पूरणे/तर्पणे’
विapart, asunder, fully
वि:
(क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable (preverb)
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
नामindeed, surely
नाम:
(सम्बन्ध/वाक्य-निपात)
TypeIndeclinable (particle)
Rootनाम (निपात/अव्यय)
ईशानःruling, lordly
ईशानः:
कर्तृ (त्वम्-विशेषणम्)
TypeAdjective/Participle
Rootईशान (कृदन्त-प्रातिपदिक; √ईश् ‘ईश्वरे/शासने’)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (देवनाम-प्रातिपदिक)
दधिषेthou placest / settest
दधिषे:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootधा ‘धारणे/निधाने’
गभस्तौin (thy) hand / in the grasp
गभस्तौ:
अधिकरण
TypeNoun
Rootगभस्ति (प्रातिपदिक)
अनुafter, along, following
अनु:
(क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable (preverb/particle)
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
त्वाthee (you)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवाःthe gods
देवाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
शवसाwith might, by strength
शवसा:
करण
TypeNoun
Rootशवस् (प्रातिपदिक)
मदन्तिrejoice, exult
मदन्ति:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootमद् ‘हर्षे/मदे’
उपरिabove, over
उपरि:
(क्रिया-विशेषण/अधिकरणार्थ)
TypeIndeclinable
Rootउपरि (अव्यय)
बुध्नान्bottoms, foundations (depths)
बुध्नान्:
कर्म
TypeNoun
Rootबुध्न (प्रातिपदिक)
वनिनःthe wooded ones / trees
वनिनः:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootवनिन् (प्रातिपदिक)
चकर्थthou hast made / done
चकर्थ:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ ‘करणे’