HomeRig VedaMandala 10Sukta 73Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 10.73

Rishi: Likely Gaurivīti Śāktya (traditional Anukramaṇī attribution for RV 10.73; verify against specific śākhā lists)
Devata: Indra (with Aśvins/Nāsatyas)
Chandas: Trishtubh (probable; verify)

समना तूर्णिरुप यासि यज्ञमा नासत्या सख्याय वक्षि । वसाव्यामिन्द्र धारयः सहस्राश्विना शूर ददतुर्मघानि ॥

स॒म॒ना तूर्णि॒रुप॑ यासि य॒ज्ञमा नास॑त्या स॒ख्याय॑ वक्षि । व॒साव्या॑मिन्द्र धारयः स॒हस्रा॒श्विना॑ शूर ददतुर्म॒घानि॑ ॥

samanā́ tūrṇír úpa yāsi yajñám ā́ nā́satyā sakhyā́ya vakṣi | vasā́vyām indra dhārayaḥ sahásrā aśvínā śūra dadatur maghā́ni ||

With a common swiftness thou comest near the sacrifice; the Nāsatyas thou bearest for comradeship. In the rich dual plenty, O Indra, thou holdest firm; the thousandfold Aśvins, O hero, give the bounties.

स॒म॒ना । तूर्णिः॑ । उप॑ । या॒सि॒ । य॒ज्ञम् । आ । नास॑त्या । स॒ख्याय॑ । व॒क्षि॒ । व॒साव्या॑म् । इ॒न्द्र॒ । धा॒र॒यः॒ । स॒हस्रा॑ । अ॒श्विना॑ । शू॒र॒ । द॒द॒तुः॒ । म॒घानि॑ ॥समना । तूर्णिः । उप । यासि । यज्ञम् । आ । नासत्या । सख्याय । वक्षि । वसाव्याम् । इन्द्र । धारयः । सहस्रा । अश्विना । शूर । ददतुः । मघानि ॥samanā | tūrṇiḥ | upa | yāsi | yajñam | ā | nāsatyā | sakhyāya | vakṣi | vasāvyām | indra | dhārayaḥ | sahasrā | aśvinā | śūra | dadatuḥ | maghāni

समानाsame, common (together)
समाना:
विशेषण (कर्म-विशेषणम्) / क्रियाविशेषणार्थे ‘समाने/एकस्मिन्’
TypeAdjective
Rootसमाना- (प्रातिपदिक; सम्+अन्/अण् भाव) अथवा सम्- (उपसर्ग) + आन (सम्+आन = समान)
तूर्णिःthe swift one; swift (as an epithet)
तूर्णिः:
कर्तृ (यासि इत्यस्य कर्ता—‘त्वम्’ निहितः; तूर्णिः इति विशेषण/उपाधि)
TypeNoun/Adjective
Rootतूर्णि- (प्रातिपदिक; ‘swift/impetuous’)
उपtowards, near
उप:
क्रियाविशेषण (गत्यर्थे ‘near, towards’)
TypeIndeclinable
Rootउप (अव्यय/उपसर्ग)
यासिyou go
यासि:
क्रिया
TypeVerb
Rootया (धातु: या- ‘to go’)
यज्ञम्sacrifice, ritual
यज्ञम्:
कर्म (यासि—‘to the sacrifice’)
TypeNoun
Rootयज्ञ- (प्रातिपदिक; √यज् ‘to worship/sacrifice’)
hither, to, unto
:
क्रियाविशेषण/उपसर्ग (आ-गमन/आ-समन्तात्)
TypeIndeclinable
Rootआ (अव्यय/उपसर्ग)
नासत्याO Nāsatyas (Aśvins)
नासत्या:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootनासत्य- (प्रातिपदिक; अश्विनौ—देवनाम)
सख्यायfor friendship, for companionship
सख्याय:
सम्प्रदान/प्रयोजन (वक्षि—‘for friendship’)
TypeNoun
Rootसख्य- (प्रातिपदिक; ‘friendship’)
वक्षिyou convey/bring
वक्षि:
क्रिया
TypeVerb
Rootवह्/वह (धातु: वह् ‘to carry, convey’; वैदिके वक्षि = 2sg)
वसाव्याम्with the two wealth-giving (aids/powers)
वसाव्याम्:
करण/सह (याभ्याम्—‘with/through the two wealth-giving (powers/helps)’)
TypeAdjective
Rootवसाव्य- (प्रातिपदिक; ‘wealth-giving/pertaining to wealth’)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र- (देवनाम)
धारयःyou held, you supported
धारयः:
क्रिया
TypeVerb
Rootधृ (धातु: धृ ‘to hold, support’)
सहस्राश्विनाO thousand-horsed (Aśvins)
सहस्राश्विना:
सम्बोधन
TypeAdjective (epithet)
Rootसहस्राश्विन्- (प्रातिपदिक; ‘having a thousand horses’)
शूरO hero
शूर:
सम्बोधन
TypeNoun/Adjective
Rootशूर- (प्रातिपदिक)
ददतुःthe two give
ददतुः:
क्रिया
TypeVerb
Rootदा (धातु: दा ‘to give’)
मघानिbounties, gifts
मघानि:
कर्म
TypeNoun
Rootमघ- / मघा- (प्रातिपदिक; ‘gift, bounty’)