HomeRig VedaMandala 10Sukta 70Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 10.70

Rishi: Traditionally attributed to Vādhryaśva (continuation into RV 10.70 opening Agni-invocation)
Devata: Agni (as dūta/hotṛ, bringer of the gods)
Chandas: Triṣṭubh (probable; RV 10 often Triṣṭubh in ritual-invocation hymns)

शश्वत्तममीळते दूत्याय हविष्मन्तो मनुष्यासो अग्निम् । वहिष्ठैरश्वैः सुवृता रथेना देवान्वक्षि नि षदेह होता ॥

श॒श्व॒त्त॒ममी॑ळते दू॒त्या॑य ह॒विष्म॑न्तो मनु॒ष्या॑सो अ॒ग्निम् । वहि॑ष्ठै॒रश्वै॑: सु॒वृता॒ रथे॒ना दे॒वान्व॑क्षि॒ नि ष॑दे॒ह होता॑ ॥

śaśvattamáṃ īḷate dūtyā́ya haviṣmánto manuṣyā́so agním | vahiṣṭháir áśvaiḥ su-vṛ́tā rathénā́ devā́n vakṣi ní ṣadéha hótā ||

The human seekers, bearing the offering of their will, ever adore Agni for the work of the messenger. With his strongest steeds and with the well-turned chariot, bring the gods to us; take thy seat here as the invoking priest within us.

श॒श्व॒त्ऽत॒मम् । ई॒ळ॒ते॒ । दू॒त्या॑य । ह॒विष्म॑न्तः । म॒नु॒ष्या॑सः । अ॒ग्निम् । वहि॑ष्ठैः । अश्वैः॑ । सु॒ऽवृता॑ । रथे॑न । आ । दे॒वान् । व॒क्षि॒ । नि । स॒द॒ । इ॒ह । होता॑ ॥शश्वत्तमम् । ईळते । दूत्याय । हविष्मन्तः । मनुष्यासः । अग्निम् । वहिष्ठैः । अश्वैः । सुवृता । रथेन । आ । देवान् । वक्षि । नि । सद । इह । होता ॥śaśvat-tamam | īḷate | dūtyāya | haviṣmantaḥ | manuṣyāsaḥ | agnim | vahiṣṭhaiḥ | aśvaiḥ | su-vṛtā | rathena | ā | devān | vakṣi | ni | sada | iha | hotā

शश्वत्तमम्everlasting, most constant
शश्वत्तमम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootशश्वत् (प्रातिपदिक)
ईळतेpraises, invokes
ईळते:
क्रिया (यजमान/मनुष्याः कर्तरः)
TypeVerb
Rootईळ् (धातु)
दूत्यायfor (his) messenger-service
दूत्याय:
सम्प्रदान (उद्देश्य/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootदूत्य (प्रातिपदिक; दूत-भाव)
हविष्मन्तःpossessing oblations
हविष्मन्तः:
कर्ता (कर्तृसमूहस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootहविष्मन्त् (प्रातिपदिक)
मनुष्याःmen, mortals
मनुष्याः:
कर्ता
TypeNoun
Rootमनुष्य (प्रातिपदिक)
अग्निम्Agni (fire-god)
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
वहिष्ठैःwith the best (most conveying)
वहिष्ठैः:
करण (साधनविशेषणम्)
TypeAdjective
Rootवहिष्ठ (प्रातिपदिक; वह्/वहति इत्यस्मात् श्रेष्ठार्थे)
अश्वैःwith horses
अश्वैः:
करण
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
सुवृताwell-made, well-constructed
सुवृता:
करण (साधनविशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसु-वृत (प्रातिपदिक; सु + √वृत/वृ (वर्तने/आवरणे) → ‘well-turned/ well-made’)
रथेनby/with the chariot
रथेन:
करण
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
देवान्the gods
देवान्:
कर्म
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
वक्षिcarry, convey
वक्षि:
क्रिया (आज्ञा/प्रार्थना)
TypeVerb
Rootवह् (धातु; वक्षि = लोट्/आज्ञार्थे)
निdown, in
नि:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
षदsit
षद:
क्रिया (आज्ञा/प्रार्थना)
TypeVerb
Rootसद् (धातु)
इहhere
इह:
अधिकरण (देश)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
होताO Hotṛ-priest / O invoker
होता:
सम्बोधन (आह्वान)
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक)