HomeRig VedaMandala 10Sukta 7Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 10.7

Devata: Agni (as deva performing sacrifice among devas)
Chandas: Trishtubh (probable; needs verification)

स्वयं यजस्व दिवि देव देवान्किं ते पाकः कृणवदप्रचेताः । यथायज ऋतुभिर्देव देवानेवा यजस्व तन्वं सुजात ॥

स्व॒यं य॑जस्व दि॒वि दे॑व दे॒वान्किं ते॒ पाक॑: कृणव॒दप्र॑चेताः । यथाय॑ज ऋ॒तुभि॑र्देव दे॒वाने॒वा य॑जस्व त॒न्वं॑ सुजात ॥

svayáṃ yajasva diví deva devā́n kíṃ te pā́kaḥ kṛṇavad ápracetāḥ | yáthā́yaja ṛtúbhir deva devā́n evā́ yajasva tanváṃ sujāta ||

Sacrifice by thyself in heaven, O God, to the gods; what can the unknowing do for thee? As thou didst sacrifice to the gods with the seasons, so now sacrifice—make thy own being the offering, O well-born.

स्व॒यम् । य॒ज॒स्व॒ । दि॒वि । दे॒व॒ । दे॒वान् । किम् । ते॒ । पाकः॑ । कृ॒ण॒व॒त् । अप्र॑ऽचेताः । यथा॑ । अय॑जः । ऋ॒तुऽभिः॑ । दे॒व॒ । दे॒वान् । ए॒व । य॒ज॒स्व॒ । त॒न्व॑म् । सु॒ऽजा॒त॒ ॥स्वयम् । यजस्व । दिवि । देव । देवान् । किम् । ते । पाकः । कृणवत् । अप्रचेताः । यथा । अयजः । ऋतुभिः । देव । देवान् । एव । यजस्व । तन्वम् । सुजात ॥svayam | yajasva | divi | deva | devān | kim | te | pākaḥ | kṛṇavat | apra-cetāḥ | yathā | ayajaḥ | ṛtu-bhiḥ | deva | devān | eva | yajasva | tanvam | su-jāta

स्वयम्by yourself, yourself
स्वयम्:
Kartā (कर्तृ-विशेषण: ‘स्वयं’ = ‘तू स्वयं’)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय) < स्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यजस्वworship! perform sacrifice!
यजस्व:
(मुख्य क्रिया) —
TypeVerb
Rootयज् (यजँ)
दिविin heaven, in the sky
दिवि:
Adhikaraṇa (अधिकरण: ‘in heaven’)
TypeNoun
Rootदिव् (द्यु/दिव्) (प्रातिपदिक: दिव्/द्यौः)
देवO god
देव:
(सम्बोधन) —
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
देवान्the gods
देवान्:
Karma (कर्म: object of ‘यजस्व’)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
किम्what?
किम्:
Karma (कर्म: object of ‘कृणवत्’)
TypePronoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेfor you / your
ते:
Sampradāna/सम्बन्ध (here: genitival relation ‘of/for you’)
TypePronoun
Rootत्वद् (युष्मद्) सर्वनाम
पाकःa simple/ignorant man; a ‘pāka’
पाकः:
Kartā (कर्तृ: subject of ‘कृणवत्’)
TypeNoun/Adjective
Rootपाक (प्रातिपदिक; ‘पाक’ = पच्-सम्बद्ध ‘cooked/ripe’, ‘simple/ignorant’)
कृणवत्did/made
कृणवत्:
(मुख्य क्रिया) —
TypeVerb
Rootकृ (कृञ्) / कर्
अप्रचेताःunwise, lacking insight
अप्रचेताः:
Kartā (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ-प्रचेतस् (प्रचेतस् ‘wise, aware’ < प्र-चित्), नञ्-समास
यथाas, in the manner that
यथा:
(क्रिया-विशेषण: manner) —
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
अयजःyou worshipped/sacrificed
अयजः:
(मुख्य क्रिया) —
TypeVerb
Rootयज् (यजँ)
ऋतुभिःwith the seasons; with the proper times/rites
ऋतुभिः:
Karaṇa (करण: ‘with/through the seasons/rites’)
TypeNoun
Rootऋतु (प्रातिपदिक)
देवO god
देव:
(सम्बोधन) —
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
देवान्the gods
देवान्:
Karma (कर्म: object of ‘अयजः/यजस्व’)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
एवindeed, just
एव:
(निपात: emphasis) —
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
यजस्वworship! sacrifice!
यजस्व:
(मुख्य क्रिया) —
TypeVerb
Rootयज् (यजँ)
तन्वम्your body; your own self
तन्वम्:
Karma (कर्म: object—‘yourself/your person’ as that which is offered/engaged)
TypeNoun
Rootतनू (प्रातिपदिक: तनू/तन्व् ‘body, self’)
सुजातO well-born one; noble-born
सुजात:
(सम्बोधन) —
TypeAdjective (Kṛdanta) / Vocative epithet
Rootसु-जात (कृदन्त/विशेषण; जात < √जन् ‘be born’ with सु-)