HomeRig VedaMandala 10Sukta 69Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 10.69

Rishi: Vādhryaśva (same hymn-cycle attribution)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh

समज्र्या पर्वत्या वसूनि दासा वृत्राण्यार्या जिगेथ । शूर इव धृष्णुश्च्यवनो जनानां त्वमग्ने पृतनायूँरभि ष्याः ॥

सम॒ज्र्या॑ पर्व॒त्या॒३॒॑ वसू॑नि॒ दासा॑ वृ॒त्राण्यार्या॑ जिगेथ । शूर॑ इव धृ॒ष्णुश्च्यव॑नो॒ जना॑नां॒ त्वम॑ग्ने पृतना॒यूँर॒भि ष्या॑: ॥

sám ajryā́ parvatyā́ vasū́ni dā́sā vṛtrā́ṇy ā́ryā jigetha | śū́ra iva dhṛṣṇúś cyávanā jánānāṃ tvám agne pṛtanāyū́ṃr abhí syāḥ ||

With the swift-moving and mountain-strong force you have won the treasures; the Arya has conquered the obstructing powers of the Dasa. Like a hero, vehement and unshaken among men, be thou, O Agni, the overcomer of the battle-hosts.

सम् । अ॒ज्र्या॑ । प॒र्व॒त्या॑ । वसू॑नि । दासा॑ । वृ॒त्राणि॑ । आर्या॑ । जि॒गे॒थ॒ । शूरः॑ऽइव । घृ॒ष्णुः । च्यव॑नः । जना॑नाम् । त्वम् । अ॒ग्ने॒ । पृ॒त॒ना॒ऽयून् । अ॒भि । स्याः॒ ॥सम् । अज्र्या । पर्वत्या । वसूनि । दासा । वृत्राणि । आर्या । जिगेथ । शूरःइव । घृष्णुः । च्यवनः । जनानाम् । त्वम् । अग्ने । पृतनायून् । अभि । स्याः ॥sam | ajryā | parvatyā | vasūni | dāsā | vṛtrāṇi | āryā | jigetha | śūraḥ-iva | ghṛṣṇuḥ | cyavanaḥ | janānām | tvam | agne | pṛtanāyūn | abhi | syāḥ

समज्र्याःtogether-moving / united (as one)
समज्र्याः:
Kartā (पर्वत्या-कर्तृपदस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसम् + अज्रि (प्रातिपदिक) / समज्र्य (विशेषण-प्रातिपदिक)
पर्वत्याthe mountain(-like one) / the mountain (as a personified power)
पर्वत्या:
Kartā
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक)
वसूनिtreasures, riches
वसूनि:
Karma
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
दासाःDāsas (hostile tribes/foes)
दासाः:
Kartā (जिगेथ इत्यस्य कर्ता)
TypeNoun
Rootदास (प्रातिपदिक)
वृत्राणिobstacles, Vṛtras (obstructing powers)
वृत्राणि:
Karma
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक)
आर्याःĀryas (the noble/ritual people)
आर्याः:
Kartā (जिगेथ इत्यस्य कर्ता)
TypeNoun
Rootआर्य (प्रातिपदिक)
जिगेथthou hast conquered
जिगेथ:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√जि (जये)
शूरःa hero, valiant one
शूरः:
Kartā (त्वम् इत्यस्य विशेषण-रूपेण)
TypeNoun
Rootशूर (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
धृष्णुःbold, daring
धृष्णुः:
Kartā (त्वम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootधृष्णु (प्रातिपदिक)
च्यवनःthe shaker/dislodger
च्यवनः:
Kartā (त्वम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeNoun/Adjective
Rootच्यवन (प्रातिपदिक; √च्यु/च्यव् ‘to move, shake, dislodge’ से)
जनानाम्of the peoples
जनानाम्:
Adhikaraṇa/सम्बन्ध (च्यवनः—कस्य? जनानाम्)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
त्वम्thou
त्वम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
पृतनायूःbattle-seeker / fighter
पृतनायूः:
Kartā (त्वम्—कर्तृपदस्य विशेषणम्)
TypeNoun/Adjective
Rootपृतनायू (प्रातिपदिक; पृतना ‘battle’ + यु ‘joining/going’)
अभिtowards, against
अभि:
TypeIndeclinable
Rootअभि
स्याःmayest thou be
स्याः:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√अस् (भू)