HomeRig VedaMandala 10Sukta 69Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 10.69

Rishi: Vadhryaśva
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable)

यं त्वा पूर्वमीळितो वध्र्यश्वः समीधे अग्ने स इदं जुषस्व । स नः स्तिपा उत भवा तनूपा दात्रं रक्षस्व यदिदं ते अस्मे ॥

यं त्वा॒ पूर्व॑मीळि॒तो व॑ध्र्य॒श्वः स॑मी॒धे अ॑ग्ने॒ स इ॒दं जु॑षस्व । स न॑: स्ति॒पा उ॒त भ॑वा तनू॒पा दा॒त्रं र॑क्षस्व॒ यदि॒दं ते॑ अ॒स्मे ॥

yáṃ tvā pū́rvam īḷitó vadhry-aśváḥ sam-ī́dhe agne sá idáṃ juṣasva | sá naḥ stí-pā utá bhavā tanū-pā dā́traṃ rakṣasva yád idáṃ te asmè ||

You whom Vadhryaśva formerly praised and kindled, O Agni—accept this too. Be for us a firm protector, a guardian of our embodied being; guard the gift, this offering that is yours among us.

यम् । त्वा॒ । पूर्व॑म् । ई॒ळि॒तः । व॒ध्रि॒ऽअ॒श्वः । स॒म्ऽई॒धे । अ॒ग्ने॒ । सः । इ॒दम् । जु॒ष॒स्व॒ । सः । नः॒ । स्ति॒ऽपाः । उ॒त । भ॒व॒ । त॒नू॒ऽपाः । दा॒त्रम् । र॒क्ष॒स्व॒ । यत् । इ॒दम् । ते॒ । अ॒स्मे इति॑ ॥यम् । त्वा । पूर्वम् । ईळितः । वध्रिअश्वः । सम्ईधे । अग्ने । सः । इदम् । जुषस्व । सः । नः । स्तिपाः । उत । भव । तनूपाः । दात्रम् । रक्षस्व । यत् । इदम् । ते । अस्मे इति ॥yam | tvā | pūrvam | īḷitaḥ | vadhri-aśvaḥ | sam-īdhe | agne | saḥ | idam | juṣasva | saḥ | naḥ | sti-pāḥ | uta | bhava | tanū-pāḥ | dātram | rakṣasva | yat | idam | te | asme iti

यम्whom
यम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पूर्वम्formerly, earlier
पूर्वम्:
Adhikaraṇa (काल) / क्रियाविशेषण
TypeAdjective/Adverb
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
ईळितःpraised
ईळितः:
विशेषण (यम्…)
TypeVerb (participle)
Rootईळ्/ईड् (स्तुतौ) → क्त (PPP) ईळित
वध्र्यश्वःVadhryaśva (the seer)
वध्र्यश्वः:
कर्तृ
TypeNoun (proper)
Rootवध्र्यश्व (ऋषि-नाम, प्रातिपदिक)
सम्together, fully
सम्:
TypeIndeclinable (preverb)
Rootसम् (उपसर्ग)
ईधेhas kindled / kindles
ईधे:
क्रिया
TypeVerb
Rootइध् (दीप्तौ/समिद्धौ)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इदम्this
इदम्:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
जुषस्वenjoy, accept
जुषस्व:
क्रिया
TypeVerb
Rootजुष् (प्रीतौ/सेवने)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःfor us / of us
नः:
सम्प्रदान (हित) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्तिपाःa protector, guardian
स्तिपाः:
कर्तृ (भव-क्रियायाः) / विशेषण
TypeNoun/Adjective
Rootस्तिपा (प्रातिपदिक; रक्षण/आवरण-भाव) अथवा स्ति-प (रक्षक)
उतand, also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
भवbe
भव:
क्रिया
TypeVerb
Rootभू (सत्तायाम्)
तनूपाःprotector of our bodies
तनूपाः:
कर्तृ (भव-क्रियायाः) / विशेषण
TypeNoun/Adjective
Rootतनूपा (तन् + पा; ‘body-protector’)
दात्रम्the gift, the allotted boon
दात्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootदात्र (प्रातिपदिक; ‘gift/portion’ अथवा ‘instrument of giving’)
रक्षस्वprotect
रक्षस्व:
क्रिया
TypeVerb
Rootरक्ष् (पालने)
यदिif / whenever
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि (निपात)
इदम्this
इदम्:
कर्म (रक्षस्व-क्रियायाः)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेto you / of you
ते:
सम्प्रदान/सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्मेamong us, in us
अस्मे:
Adhikaraṇa (अधिकरण/सम्बन्ध-स्थाने)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)