HomeRig VedaMandala 10Sukta 69Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 10.69

Rishi: Vadhryaśva (associated); Manu invoked as archetype
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable; shorter cadence than 10.69.1-2 suggests shift)

यत्ते मनुर्यदनीकं सुमित्रः समीधे अग्ने तदिदं नवीयः । स रेवच्छोच स गिरो जुषस्व स वाजं दर्षि स इह श्रवो धाः ॥

यत्ते॒ मनु॒र्यदनी॑कं सुमि॒त्रः स॑मी॒धे अ॑ग्ने॒ तदि॒दं नवी॑यः । स रे॒वच्छो॑च॒ स गिरो॑ जुषस्व॒ स वाजं॑ दर्षि॒ स इ॒ह श्रवो॑ धाः ॥

yát te mánur yád anī́kaṃ su-mitrás sam-ī́dhe agne tád idáṃ navī́yaḥ | sá revác choca sá gíro juṣasva sá vā́jaṃ darṣi sá ihá śrávo dhāḥ ||

What Manu once kindled for you, and what Sūmitra kindled—O Agni—this too is made new. Shine with plenitude; accept our words; grant the vāja, the fullness of force, and here establish fame that endures.

यत् । ते॒ । मनुः॑ । यत् । अनी॑कम् । सु॒ऽमि॒त्रः । स॒म्ऽई॒धे । अ॒ग्ने॒ । तत् । इ॒दम् । नवी॑यः । सः । रे॒वत् । शो॒च॒ । सः । गिरः॑ । जु॒ष॒स्व॒ । सः । वाज॑म् । द॒र्षि॒ । सः । इ॒ह । श्रवः॑ । धाः॒ ॥यत् । ते । मनुः । यत् । अनीकम् । सुमित्रः । सम्ईधे । अग्ने । तत् । इदम् । नवीयः । सः । रेवत् । शोच । सः । गिरः । जुषस्व । सः । वाजम् । दर्षि । सः । इह । श्रवः । धाः ॥yat | te | manuḥ | yat | anīkam | su-mitraḥ | sam-īdhe | agne | tat | idam | navīyaḥ | saḥ | revat | śoca | saḥ | giraḥ | juṣasva | saḥ | vājam | darṣi | saḥ | iha | śravaḥ | dhāḥ

यत्whatever / that which
यत्:
सम्बन्ध/विशेषण (यद्-तद् समन्वय)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / यद्-शब्द
तेof you / your
ते:
सम्बन्ध (अग्नेः) / स्वाम्य-सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मनुःManu
मनुः:
कर्तृ (स्तुत्य-कर्ता) / विषय
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
यत्whatever / that which
यत्:
सम्बन्ध/विशेषण (यद्-तद्)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अनीकम्face; front; appearance (radiant form)
अनीकम्:
कर्म (जुषस्व इत्यादि हेतु-उक्त वस्तु) / विषय
TypeNoun
Rootअनीक (प्रातिपदिक)
सुमित्रःSumitra
सुमित्रः:
कर्तृ (समिधा-कर्ता) / सहकर्ता
TypeNoun (proper/epithet)
Rootसुमित्र (प्रातिपदिक)
सम्together; completely
सम्:
क्रिया-विशेषक
TypePreverb
Rootसम् (उपसर्ग)
ईधेkindles; has kindled
ईधे:
क्रिया (यज्ञाग्नि-प्रदीपनम्)
TypeVerb
Rootइध् (धातु) ‘प्रदीप्तौ/दीप्तौ’
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
तत्that
तत्:
सम्बन्ध/अनुवाद (यत्-तत्) / कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इदम्this
इदम्:
विशेष्य (तत् इदम्) / कर्म
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नवीयःnewer; more recent
नवीयः:
विशेषण (इदम्/तत्)
TypeAdjective
Rootनव (प्रातिपदिक) → नवीयस् (तुलनात्मक)
सःhe
सः:
कर्तृ (आग्नेय-स्तुत्यः) / विषय
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रेवत्rich; splendid
रेवत्:
विशेषण (सः) / क्रिया-विशेषक
TypeAdjective
Rootरेवत् (प्रातिपदिक; ‘रेव’=धन/समृद्धि + वत्)
शोचshine; blaze
शोच:
क्रिया (आग्नेय-आह्वान)
TypeVerb
Rootशुच् (धातु) ‘दीप्तौ’
सःhe
सः:
कर्तृ (पुनरनुवाद) / विषय
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
गिरःsongs; hymns
गिरः:
कर्म (जुषस्व)
TypeNoun
Rootगिर् (प्रातिपदिक)
जुषस्वenjoy; accept gladly
जुषस्व:
क्रिया (आग्नेय-आह्वान)
TypeVerb
Rootजुष् (धातु) ‘सेवन/प्रीतौ’
सःhe
सः:
कर्तृ (अनुवाद) / विषय
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वाजम्prize; strength; victory
वाजम्:
कर्म (दर्षि) / प्राप्तव्य
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
दर्षिshow; grant (make visible)
दर्षि:
क्रिया (प्रदान/दर्शन-प्रार्थना)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) ‘दर्शने’
सःhe
सः:
कर्तृ (अनुवाद) / विषय
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इहhere
इह:
अधिकरण (स्थान) / क्रिया-विशेषण
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
श्रवःfame; glory
श्रवः:
कर्म (धाः) / प्राप्तव्य
TypeNoun
Rootश्रवस् (प्रातिपदिक)
धाःplace; bestow
धाः:
क्रिया (प्रार्थना)
TypeVerb
Rootधा (धातु) ‘धारणे/स्थापने’