HomeRig VedaMandala 10Sukta 69Mantra 11
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 11

Sukta 10.69

Rishi: Vādhryaśva
Devata: Agni (Citrabhānu)
Chandas: Triṣṭubh

शश्वदग्निर्वध्र्यश्वस्य शत्रून्नृभिर्जिगाय सुतसोमवद्भिः । समनं चिददहश्चित्रभानोऽव व्राधन्तमभिनद्वृधश्चित् ॥

शश्व॑द॒ग्निर्व॑ध्र्य॒श्वस्य॒ शत्रू॒न्नृभि॑र्जिगाय सु॒तसो॑मवद्भिः । सम॑नं चिददहश्चित्रभा॒नोऽव॒ व्राध॑न्तमभिनद्वृ॒धश्चि॑त् ॥

śáśvad agnír vadhryaśvásya śátrūn nṛ́bhir jigāya sutasómavadbhiḥ | sámanaṃ cid adahaś citrabhāno ’vá vrā́dhantam abhinad vṛ́dhaś cit ||

Ever does Agni win for Vādhryaśva the foes, with men who are rich in the pressed Soma. O flame of varied radiance, thou hast burned even the fixed stronghold; thou hast struck down the opposer, even though he was grown and mighty.

शश्व॑त् । अ॒ग्निः । व॒ध्रि॒ऽअ॒श्वस्य॑ । शत्रू॑न् । नृऽभिः॑ । जि॒गा॒य॒ । सु॒तसो॑मवत्ऽभिः । सम॑नम् । चि॒त् । अ॒द॒हः॒ । चि॒त्र॒भा॒नो॒ इति॑ चित्रऽभानो । अव॑ । व्राध॑न्तम् । अ॒भि॒न॒त् । वृ॒धः । चि॒त् ॥शश्वत् । अग्निः । वध्रिअश्वस्य । शत्रून् । नृभिः । जिगाय । सुतसोमवत्भिः । समनम् । चित् । अदहः । चित्रभानो इति चित्रभानो । अव । व्राधन्तम् । अभिनत् । वृधः । चित् ॥śaśvat | agniḥ | vadhri-aśvasya | śatrūn | nṛ-bhiḥ | jigāya | sutasomavat-bhiḥ | samanam | cit | adahaḥ | citrabhāno iticitra-bhāno | ava | vrādhantam | abhinat | vṛdhaḥ | cit

शश्वत्always, continually
शश्वत्:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootशश्वत् (अव्यय-प्रातिपदिक) < शश्वत् ‘सदा’
अग्निःAgni (fire-god)
अग्निः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
वध्र्यश्वस्यof Vadhryaśva (patron/king)
वध्र्यश्वस्य:
Sampradāna
TypeNoun (Proper)
Rootवध्र्यश्व (प्रातिपदिक; नाम)
शत्रून्enemies
शत्रून्:
Karma
TypeNoun
Rootशत्रु (प्रातिपदिक)
नृभिःwith men, by men
नृभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
जिगायconquered, won
जिगाय:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√जि (जये)
सुतसोमवत्भिःwith those having pressed Soma (Soma-pressers)
सुतसोमवत्भिः:
Karaṇa
TypeAdjective (used substantively)
Rootसुतसोमवत् (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/तत्पुरुष: सुतः सोमः येषाम्)
समनम्assembly, gathering; meeting-place
समनम्:
Karma
TypeNoun
Rootसमन (प्रातिपदिक)
चित्even
चित्:
(सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय)
अदहत्burned
अदहत्:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√दह् (दहने)
चित्रभानुःthe bright-flamed one (Agni)
चित्रभानुः:
Kartā
TypeNoun/Epithet
Rootचित्रभानु (प्रातिपदिक; कर्मधारय: चित्रः भानुः)
अवdown, away
अव:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअव (उपसर्ग/अव्यय)
व्राधन्तम्the one harming/assailing; the injurer
व्राधन्तम्:
Karma
TypeParticiple (Present)
Root√व्राध् (व्राधने/हिंसायाम्/वृद्धौ—वेद. ‘हानि/अपकर्ष’), वर्तमान-कृदन्त प्रातिपदिक: व्राधन्त्
अभिनत्split, cleft
अभिनत्:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√नद्/√नद्? (वेद. √नद्/√नद् ‘छेदने/भेदने’ as in अभिनद् ‘split, cleft’)
वृधःthe strong one
वृधः:
Karma
TypeAdjective (used substantively)
Rootवृध् (प्रातिपदिक; ‘बलवान्/वर्धमान’)
चित्even
चित्:
(सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय)