HomeRig VedaMandala 10Sukta 66Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 10.66

Rishi: Vasiṣṭha (continuity of collection; traditional attribution for these adjacent hymns often to Vasiṣṭha—needs external Anukramaṇī confirmation)
Devata: Viśve Devāḥ with emphasis on Sarasvan, Varuna, Pushan, Vishnu, Vayu, Ashvins
Chandas: Triṣṭubh (probable)

सरस्वान्धीभिर्वरुणो धृतव्रतः पूषा विष्णुर्महिमा वायुरश्विना । ब्रह्मकृतो अमृता विश्ववेदसः शर्म नो यंसन्त्रिवरूथमंहसः ॥

सर॑स्वान्धी॒भिर्वरु॑णो धृ॒तव्र॑तः पू॒षा विष्णु॑र्महि॒मा वा॒युर॒श्विना॑ । ब्र॒ह्म॒कृतो॑ अ॒मृता॑ वि॒श्ववे॑दस॒: शर्म॑ नो यंसन्त्रि॒वरू॑थ॒मंह॑सः ॥

sárasvān dhībhír váruṇo dhṛtávrataḥ pūṣā́ víṣṇur mahimā́ vāyúr aśvínā | brahma-kṛ́to amṛ́tā viśvávedasaḥ śárma no yaṃsan tri-varū́tham áṃhasaḥ ||

May Sarasvan with our illumined thoughts, and Varuna firm in his law; Pushan, Vishnu of the mighty wideness; Vayu and the Ashvins—these immortals, fashioners of the soul’s word, all-knowers—grant us peace and a threefold shelter from the constricting wrong (aṃhas).

सर॑स्वान् । धी॒भिः । वरु॑णः । धृ॒तऽव्र॑तः । पू॒षा । विष्णुः॑ । म॒हि॒मा । वा॒युः । अ॒श्विना॑ । ब्र॒ह्म॒ऽकृतः॑ । अ॒मृताः॑ । वि॒श्वऽवे॑दसः । शर्म॑ । नः॒ । यं॒स॒न् । त्रि॒ऽवरू॑थम् । अंह॑सः ॥सरस्वान् । धीभिः । वरुणः । धृतव्रतः । पूषा । विष्णुः । महिमा । वायुः । अश्विना । ब्रह्मकृतः । अमृताः । विश्ववेदसः । शर्म । नः । यंसन् । त्रिवरूथम् । अंहसः ॥sarasvān | dhībhiḥ | varuṇaḥ | dhṛta-vrataḥ | pūṣā | viṣṇuḥ | mahimā | vāyuḥ | aśvinā | brahma-kṛtaḥ | amṛtāḥ | viśva-vedasaḥ | śarma | naḥ | yaṃsan | tri-varūtham | aṃhasaḥ

सरस्वान्Sarasvān (the Sarasvat one; Sarasvatī’s lord/associated deity)
सरस्वान्:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootसरस्वत् (प्रातिपदिक) < सरस्
धीभिःwith thoughts/insights (hymns)
धीभिः:
करण
TypeNoun
Rootधी (प्रातिपदिक)
वरुणःVaruṇa
वरुणः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
धृतव्रतःwhose vows are upheld/firm-vowed
धृतव्रतः:
कर्तृ
TypeAdjective (epithet)
Rootधृत-व्रत (कर्मधारय समास; धृत < √धृ, व्रत)
पूषाPūṣan
पूषा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपूषन् (प्रातिपदिक)
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
महिमाgreatness/majesty (as a divine power)
महिमा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमहिमन् (प्रातिपदिक)
वायुःVāyu
वायुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक)
अश्विनाthe Aśvins (twin horsemen)
अश्विना:
कर्तृ
TypeNoun (dual deity)
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
ब्रह्मकृतःmakers/fashioners of sacred formulation (brahman)
ब्रह्मकृतः:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootब्रह्म-कृत् (तत्पुरुष; कृत् < √कृ)
अमृताःimmortals
अमृताः:
कर्तृ
TypeAdjective (substantive)
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
विश्ववेदसःall-knowing / knowing all
विश्ववेदसः:
कर्तृ
TypeAdjective (epithet)
Rootविश्व-वेदस् (बहुव्रीहि/कर्मधारय; वेदस् ‘ज्ञान/वेद’)
शर्मshelter, protection, comfort
शर्म:
कर्म
TypeNoun
Rootशर्मन् (प्रातिपदिक)
नःto us / for us
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
यंसन्तुlet them grant/bestow
यंसन्तु:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√यम् (यच्छति/यमति) — Vedic injunctive/imperative stem
त्रिवरूथम्threefold-protecting / with triple defense
त्रिवरूथम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootत्रि-वरूथ (तत्पुरुष; वरूथ ‘आवरण/रक्षा’)
अंहसःfrom distress/sin/evil
अंहसः:
अपादान
TypeNoun
Rootअंहस् (प्रातिपदिक)