HomeRig VedaMandala 10Sukta 61Mantra 19
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 19

Sukta 10.61

Rishi: RV 10.61 seer; strong autobiographical realization statement.
Devata: The gods as inner powers; ṛta as generative principle; cow-of-light as source of nourishment.
Chandas: Triṣṭubh (probable).

इयं मे नाभिरिह मे सधस्थमिमे मे देवा अयमस्मि सर्वः । द्विजा अह प्रथमजा ऋतस्येदं धेनुरदुहज्जायमाना ॥

इ॒यं मे॒ नाभि॑रि॒ह मे॑ स॒धस्थ॑मि॒मे मे॑ दे॒वा अ॒यम॑स्मि॒ सर्व॑: । द्वि॒जा अह॑ प्रथम॒जा ऋ॒तस्ये॒दं धे॒नुर॑दुह॒ज्जाय॑माना ॥

iyáṃ me nā́bhir ihá me sadhástham imé me devā́ ayám asmi sárvaḥ | dvijā́ áha prathamajā́ ṛtásyedáṃ dhenúr aduhaj jā́yamānā ||

This is my navel; here is my seat. These are my gods; I am this whole. Twice-born am I, a first-born of the Truth: this Cow, being born, has milked out (for me) the nourishment of illumination.

इ॒यम् । मे॒ । नाभिः॑ । इ॒ह । मे॒ । स॒धऽस्थ॑म् । इ॒मे । मे॒ । दे॒वाः । अ॒यम् । अ॒स्मि॒ । सर्वः॑ । द्वि॒ऽजाः । अह॑ । प्र॒थ॒म॒ऽजाः । ऋ॒तस्य॑ । इ॒दम् । धे॒नुः । अ॒दु॒ह॒त् । जाय॑माना ॥इयम् । मे । नाभिः । इह । मे । सधस्थम् । इमे । मे । देवाः । अयम् । अस्मि । सर्वः । द्विजाः । अह । प्रथमजाः । ऋतस्य । इदम् । धेनुः । अदुहत् । जायमाना ॥iyam | me | nābhiḥ | iha | me | sadha-stham | ime | me | devāḥ | ayam | asmi | sarvaḥ | dvi-jāḥ | aha | prathama-jāḥ | ṛtasya | idam | dhenuḥ | aduhat | jāyamānā

इयम्this (she/this one)
इयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मेof me / my
मे:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नाभिःnavel; hub; central bond
नाभिः:
Kartā
TypeNoun
Rootनाभि (प्रातिपदिक)
इहhere
इह:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
मेof me / my
मे:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद्
सधस्थम्seat; common abode; assembly-place
सधस्थम्:
Kartā
TypeNoun
Rootसधस्थ (प्रातिपदिक)
इमेthese
इमे:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम्
मेof me / my
मे:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद्
देवाःgods
देवाः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अयम्this (he/this one)
अयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम्
अस्मिI am
अस्मि:
TypeVerb
Root√अस् (भू-सत्तायाम्)
सर्वःall; the whole (one)
सर्वः:
Kartā
TypeAdjective (substantive)
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
द्विजाःtwice-born; (ritually) reborn
द्विजाः:
Kartā
TypeNoun/Adjective
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
अहindeed; surely
अह:
TypeIndeclinable
Rootअह (निपात/अव्यय)
प्रथमजाःfirst-born
प्रथमजाः:
Kartā
TypeAdjective
Rootप्रथमज (प्रातिपदिक; प्रथम + ज)
ऋतस्यof ṛta (cosmic order/truth)
ऋतस्य:
Sampradāna
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
इदम्this
इदम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
धेनुःcow; milch-cow
धेनुः:
Kartā
TypeNoun
Rootधेनु (प्रातिपदिक)
अदुहत्milked
अदुहत्:
TypeVerb
Root√दुह् (दोहने)
जायमानाbeing born; coming into being
जायमाना:
Kartā
TypeParticiple
Root√जन् (जनने) → जायमान (वर्तमानकृदन्त)