HomeRig VedaMandala 10Sukta 54Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 10.54

Devata: Indra
Chandas: Trishtubh (probable)

त्वं विश्वा दधिषे केवलानि यान्याविर्या च गुहा वसूनि । काममिन्मे मघवन्मा वि तारीस्त्वमाज्ञाता त्वमिन्द्रासि दाता ॥

त्वं विश्वा॑ दधिषे॒ केव॑लानि॒ यान्या॒विर्या च॒ गुहा॒ वसू॑नि । काम॒मिन्मे॑ मघव॒न्मा वि ता॑री॒स्त्वमा॑ज्ञा॒ता त्वमि॑न्द्रासि दा॒ता ॥

tváṃ víśvā dadhiṣe kévalāni yā́ny āvír yā́ ca gúhā vásūni | kā́mam ín me maghavan mā́ ví tā́rīs tvám ājñātā́ tvám indrāsi dātā́ ||

You hold all things in your sole possession—treasures that are open and treasures that are hidden. O Maghavan, do not frustrate my soul’s aspiration; you are the knower, you, O Indra, are the giver.

त्वम् । विश्वा॑ । द॒धि॒षे॒ । केव॑लानि । यानि॑ । आ॒विः । या । च॒ । गुहा॑ । वसू॑नि । काम॑म् । इत् । मे॒ । म॒घ॒ऽव॒न् । मा । वि । ता॒रीः॒ । त्वम् । आ॒ऽज्ञा॒ता । त्वम् । इ॒न्द्र॒ । अ॒सि॒ । दा॒ता ॥त्वम् । विश्वा । दधिषे । केवलानि । यानि । आविः । या । च । गुहा । वसूनि । कामम् । इत् । मे । मघवन् । मा । वि । तारीः । त्वम् । आज्ञाता । त्वम् । इन्द्र । असि । दाता ॥tvam | viśvā | dadhiṣe | kevalāni | yāni | āviḥ | yā | ca | guhā | vasūni | kāmam | it | me | magha-van | mā | vi | tārīḥ | tvam | ājñātā | tvam | indra | asi | dātā

त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विश्वाall (things)
विश्वा:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
दधिषेyou place/establish; you bestow
दधिषे:
क्रिया
TypeVerb
Rootधा (धातु; दधि- = परस्मै/आत्मनेपद-परिपाठीय वर्तमान-प्रयोग)
केवलानिexclusive/entire (ones); only
केवलानि:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootकेवल (प्रातिपदिक)
यानिwhich (things)
यानि:
कर्म
TypeRelative pronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आविर्याopenly, manifestly
आविर्या:
अधिकारण (भावे/रीत्या)
TypeIndeclinable (adverbial) + pronominal element
Rootआविर् (अव्यय/उपसर्गवत्) + य (यद्-रूप/सम्बन्ध-प्रयोगः; पदपाठे ‘आविः’ इति प्रसिद्ध)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
गुहाin secret; hidden
गुहा:
अधिकारण
TypeNoun (adverbial locative sense)
Rootगुहा (प्रातिपदिक; ‘गुह्’/‘गुह’ भाव)
वसूनिgoods, riches
वसूनि:
कर्म
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
कामम्according to desire; willingly
कामम्:
अधिकारण (भावे)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
इत्indeed
इत्:
TypeIndeclinable (particle)
Rootइत् (निपात)
मेto/for me; my
मे:
सम्प्रदान (हितार्थे) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मघवन्O bountiful one
मघवन्:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative epithet)
Rootमघवन् (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य विशेषणम्)
माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध-अव्यय)
विapart, away
वि:
TypePreverb (indeclinable)
Rootवि (उपसर्ग)
तारीःmay you not cross over/overstep
तारीः:
क्रिया
TypeVerb
Rootतॄ (धातु; ‘तरति’)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आज्ञाताthe knower/ordainer
आज्ञाता:
कर्तृ (विशेषण)
TypeParticiple/Noun
Rootआ-ज्ञा (धातु) → आज्ञातृ/आज्ञात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद्
इन्द्रIndra
इन्द्र:
कर्तृ/सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
दाताgiver
दाता:
कर्तृ (विशेषण)
TypeNoun (agent)
Rootदा (धातु) → दातृ/दाता (कृदन्त-प्रातिपदिक)