HomeRig VedaMandala 10Sukta 54Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 10.54

Devata: Indra

तां सु ते कीर्तिं मघवन्महित्वा यत्त्वा भीते रोदसी अह्वयेताम् । प्रावो देवाँ आतिरो दासमोजः प्रजायै त्वस्यै यदशिक्ष इन्द्र ॥

तां सु ते॑ की॒र्तिं म॑घवन्महि॒त्वा यत्त्वा॑ भी॒ते रोद॑सी॒ अह्व॑येताम् । प्रावो॑ दे॒वाँ आति॑रो॒ दास॒मोज॑: प्र॒जायै॑ त्वस्यै॒ यदशि॑क्ष इन्द्र ॥

tā́ṃ su té kīrtíṃ maghavan mahitvā́ yát tvā bhī́te ródasī́ ahváyetām | prā́vo devā́ṃ ā́tiro dā́sám ójaḥ prajā́yai tvásyai yád áśikṣa índra ||

That glory of yours indeed, O bountiful one, is your greatness—that Heaven and Earth, in fear, called upon you. You protected the gods; you surpassed the Dāsa by your force; and you gave instruction and power for this offspring, O Indra.

ताम् । सु । ते॒ । की॒र्तिम् । म॒घ॒ऽव॒न् । म॒हि॒ऽत्वा । यत् । त्वा॒ । भी॒ते इति॑ । रोद॑सी॒ इति॑ । अह्व॑येताम् । प्र । आ॒वः॒ । दे॒वान् । आ । अ॒ति॒रः॒ । दास॑म् । ओजः॑ । प्र॒ऽजायै॑ । त्व॒स्यै॒ । यत् । अशि॑क्षः । इन्द्र ॥ताम् । सु । ते । कीर्तिम् । मघवन् । महित्वा । यत् । त्वा । भीते इति । रोदसी इति । अह्वयेताम् । प्र । आवः । देवान् । आ । अतिरः । दासम् । ओजः । प्रजायै । त्वस्यै । यत् । अशिक्षः । इन्द्र ॥tām | su | te | kīrtim | magha-van | mahi-tvā | yat | tvā | bhīte iti | rodasī iti | ahvayetām | pra | āvaḥ | devān | ā | atiraḥ | dāsam | ojaḥ | pra-jāyai | tvasyai | yat | aśikṣaḥ | indra

ताम्that (fem.), her/it
ताम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सुwell, indeed
सु:
TypeIndeclinable
Rootसु (उपसर्ग/निपात)
तेof you, your
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
कीर्तिम्fame, renown
कीर्तिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootकीर्ति (प्रातिपदिक)
मघवन्O Maghavan (bountiful one)
मघवन्:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative epithet)
Rootमघवन् (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य विशेषणम्)
महित्वाby (your) greatness
महित्वा:
करण
TypeNoun
Rootमहि (प्रातिपदिक) → महित्व (भाव)
यत्that which / because
यत्:
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भीतेfrightened, in fear
भीते:
कर्तृ (रोदसी-सम्बद्धम्)
TypeAdjective (PPP)
Rootभी (धातु) → भीत (कृदन्त)
रोदसीthe two worlds (Heaven and Earth)
रोदसी:
कर्तृ
TypeNoun (dual)
Rootरोदसी (प्रातिपदिक; द्यावापृथिव्योः)
अह्वयेताम्might call/invoke
अह्वयेताम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootह्वे (धातु) + आ (उपसर्ग)
प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग)
अवःhelp, aid
अवः:
कर्म
TypeNoun
Rootअव (धातु) → अवस् (प्रातिपदिक; ‘help’)
देवान्the gods
देवान्:
कर्म
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
आतिरःthe overcomer, the one who surpasses
आतिरः:
कर्तृ
TypeNoun (agentive)
Rootआ-तॄ (धातु) → आतिर् (कृदन्त/नाम; ‘one who overcomes/crosses’)
दासम्the Dāsa (enemy/foe)
दासम्:
कर्म
TypeNoun
Rootदास (प्रातिपदिक)
ओजःmight, strength
ओजः:
करण (अर्थतः ‘बलena’)
TypeNoun
Rootओजस् (प्रातिपदिक)
प्रजायैfor offspring, for progeny
प्रजायै:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
त्वस्यैfor your (fem.)
त्वस्यै:
सम्बन्ध
TypePronoun (possessive) / Adjectival
Rootत्वद्/त्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक; ‘thy’)
यत्that which / because
यत्:
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अशिक्षःyou taught / you trained
अशिक्षः:
क्रिया
TypeVerb
Rootशिक्ष् (धातु) + अ (उपसर्ग/प्रत्यय-पूर्वक; ‘to make learn/teach, train’)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)