HomeRig VedaMandala 10Sukta 53Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 10.53

Rishi: Agni/Hotṛ-centered cycle (speaker representing the sacrificers seeking the true Hotṛ/Agni)
Devata: Protective powers of the cosmic planes (Pṛthivī, Antarikṣa) invoked as guardians; also the collective ‘pañca janāḥ’
Chandas: Trishtubh (probable; requires metrical verification)

पञ्च जना मम होत्रं जुषन्तां गोजाता उत ये यज्ञियासः । पृथिवी नः पार्थिवात्पात्वंहसोऽन्तरिक्षं दिव्यात्पात्वस्मान् ॥

पञ्च॒ जना॒ मम॑ हो॒त्रं जु॑षन्तां॒ गोजा॑ता उ॒त ये य॒ज्ञिया॑सः । पृ॒थि॒वी न॒: पार्थि॑वात्पा॒त्वंह॑सो॒ऽन्तरि॑क्षं दि॒व्यात्पा॑त्व॒स्मान् ॥

páñca janā́ máma hótraṃ juṣantāṃ gójātā utá yé yajñíyāsaḥ | pṛthivī́ naḥ pārthivā́t pātv áṃhasaḥ antárikṣaṃ divyā́t pātv asmā́n ||

May the five peoples take delight in my offering-word—those born of the Ray and those who are fit for sacrifice. May Earth protect us from the earthly peril; may the mid-region protect us from the celestial peril.

पञ्च॑ । ज॒नाः॒ । मम॑ । हो॒त्रम् । जु॒ष॒न्ता॒म् । गोऽजा॑ताः । उ॒त । ये । य॒ज्ञिया॑सः । पृ॒थि॒वी । नः॒ । पार्थि॑वात् । पा॒तु॒ । अंह॑सः । अ॒न्तरि॑क्षम् । दि॒व्यात् । पा॒तु॒ । अ॒स्मान् ॥पञ्च । जनाः । मम । होत्रम् । जुषन्ताम् । गोजाताः । उत । ये । यज्ञियासः । पृथिवी । नः । पार्थिवात् । पातु । अंहसः । अन्तरिक्षम् । दिव्यात् । पातु । अस्मान् ॥pañca | janāḥ | mama | hotram | juṣantām | go--jātāḥ | uta | ye | yajñiyāsaḥ | pṛthivī | naḥ | pārthivāt | pātu | aṃhasaḥ | antarikṣam | divyāt | pātu | asmān

पञ्चfive
पञ्च:
Kartā (समूह-कर्तृ)
TypeAdjective (numeral)
Rootपञ्चन् (प्रातिपदिक)
जनाःpeoples, men
जनाः:
Kartā
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
ममof me, my
मम:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
होत्रम्invocation/oblation; priestly office (hotra)
होत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootहोत्र (प्रातिपदिक; √हु ‘to offer’ से)
जुषन्ताम्let them enjoy/accept
जुषन्ताम्:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√जुष् (सेवने/प्रीतौ)
गोजाताःborn of cows; cattle-born (i.e., of bovine lineage/wealth)
गोजाताः:
Kartā (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective (past participial)
Rootगोजात (कृदन्त-प्रातिपदिक; गो + √जन् ‘to be born’)
उतand also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
येwho
ये:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यज्ञियासःworthy of sacrifice; fit to be worshipped
यज्ञियासः:
Kartā (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootयज्ञिय (प्रातिपदिक; यज्ञ ‘sacrifice’ से)
पृथिवीEarth
पृथिवी:
Kartā
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
नःof us, our
नः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पार्थिवात्from what is earthly/terrestrial
पार्थिवात्:
Apādāna
TypeAdjective (used substantively)
Rootपार्थिव (प्रातिपदिक; पृथिवी-सम्बन्धी)
पातुlet (her/it) protect
पातु:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√पा (रक्षणे)
अंहसःfrom distress/sin/evil
अंहसः:
Apādāna
TypeNoun
Rootअंहस् (प्रातिपदिक)
अन्तरिक्षम्midspace, atmosphere
अन्तरिक्षम्:
Kartā
TypeNoun
Rootअन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)
दिव्यात्from what is heavenly/sky-born
दिव्यात्:
Apādāna
TypeAdjective (used substantively)
Rootदिव्य (प्रातिपदिक; दिव् ‘heaven’ से)
पातुlet it protect
पातु:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√पा (रक्षणे)
अस्मान्us
अस्मान्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)