HomeRig VedaMandala 10Sukta 51Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 10.51

Devata: Agni speaking; Varuṇa addressed

होत्रादहं वरुण बिभ्यदायं नेदेव मा युनजन्नत्र देवाः । तस्य मे तन्वो बहुधा निविष्टा एतमर्थं न चिकेताहमग्निः ॥

हो॒त्राद॒हं व॑रुण॒ बिभ्य॑दायं॒ नेदे॒व मा॑ यु॒नज॒न्नत्र॑ दे॒वाः । तस्य॑ मे त॒न्वो॑ बहु॒धा निवि॑ष्टा ए॒तमर्थं॒ न चि॑केता॒हम॒ग्निः ॥

hotrā́d aháṃ varuṇa bíbhyad ā́yaṃ néd evá mā yunájann átra devā́ḥ | tásya me tanvò bahudhā́ níviṣṭā etám árthaṃ ná ciketā́ham agníḥ ||

From the office of the Hotṛ, O Varuṇa, I came in fear; and the gods here did not yoke me to it. Therefore my forms were set in many places; this meaning I, Agni, did not understand.

हो॒त्रात् । अ॒हम् । व॒रु॒ण॒ । बिभ्य॑त् । आ॒य॒म् । न । इत् । ए॒व । मा॒ । यु॒नज॑न् । अत्र॑ । दे॒वाः । तस्य॑ । मे॒ । त॒न्वः॑ । ब॒हु॒धा । निऽवि॑ष्टाः । ए॒तम् । अर्थ॑म् । न । चि॒के॒त॒ । अ॒हम् । अ॒ग्निः ॥होत्रात् । अहम् । वरुण । बिभ्यत् । आयम् । न । इत् । एव । मा । युनजन् । अत्र । देवाः । तस्य । मे । तन्वः । बहुधा । निविष्टाः । एतम् । अर्थम् । न । चिकेत । अहम् । अग्निः ॥hotrāt | aham | varuṇa | bibhyat | āyam | na | it | eva | mā | yunajan | atra | devāḥ | tasya | me | tanvaḥ | bahudhā | ni-viṣṭāḥ | etam | artham | na | ciketa | aham | agni ḥ

होत्रात्from the Hotṛ-priesthood / from the office of Hotṛ
होत्रात्:
अपादान
TypeNoun
Rootहोत्र (प्रातिपदिक; √हु) अथवा होतृ- (प्रातिपदिक)
अहम्I
अहम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वरुणO Varuṇa
वरुण:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
बिभ्यत्fearing
बिभ्यत्:
कर्तृ
TypeParticiple
Root√भी (भय) → बिभ्यत् (वर्तमान कृदन्त)
आयम्I went / I came
आयम्:
क्रिया
TypeVerb
Root√इ (गमन) + आ- → आयम् (वेदिक: 1sg imperfect/aorist-like injunctive form used as past)
not
:
निषेध
TypeIndeclinable
Rootन (निषेध)
indeed / just
:
सम्बन्ध/निपात
TypeIndeclinable
Rootए (वेदिक अव्यय; ‘indeed/just’)
देवO god
देव:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootदेव (प्रातिपदिक)
माme
मा:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम) → मा (अक्-रूप)
युनजन्yoking / harnessing
युनजन्:
कर्तृ
TypeParticiple
Root√युज् (योजन) → युनजन् (वर्तमान कृदन्त)
अत्रhere
अत्र:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootअत्र (देशवाचक अव्यय)
देवाःthe gods
देवाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
तस्यof that / thereof
तस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मेmy / to me
मे:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम) → मे
तन्वःof (my) body/person
तन्वः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootतनू (प्रातिपदिक)
बहुधाin many ways
बहुधा:
प्रकार
TypeIndeclinable
Rootबहुधा (अव्यय; बहु + धा)
निविष्टाःset/placed, entered, established
निविष्टाः:
कर्तृ/विशेषण
TypeParticiple
Root√विश् (प्रवेश) + नि- → निविष्ट (भूतकृदन्त)
एतम्this
एतम्:
कर्म
TypePronoun/Determiner
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अर्थम्purpose/meaning
अर्थम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअर्थ (प्रातिपदिक)
not
:
निषेध
TypeIndeclinable
Rootन (निषेध)
चिकेतhe/it perceived, understood
चिकेत:
क्रिया
TypeVerb
Root√चित् (अवबोध) → चिकेत (परिपूर्ण/वेदिक परफेक्ट)
अहम्I
अहम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्निःAgni
अग्निः:
कर्तृ (अहम्-अग्निः समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)