HomeRig VedaMandala 10Sukta 51Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 10.51

Devata: Agni

एहि मनुर्देवयुर्यज्ञकामोऽरंकृत्या तमसि क्षेष्यग्ने । सुगान्पथः कृणुहि देवयानान्वह हव्यानि सुमनस्यमानः ॥

एहि॒ मनु॑र्देव॒युर्य॒ज्ञका॑मोऽरं॒कृत्या॒ तम॑सि क्षेष्यग्ने । सु॒गान्प॒थः कृ॑णुहि देव॒याना॒न्वह॑ ह॒व्यानि॑ सुमन॒स्यमा॑नः ॥

éhi mánur devayúr yajñákāmo ’raṃkṛtyā́ tám̐asi kṣeṣy agne | su-gā́n patháḥ kṛṇuhi deva-yānā́n váha havyā́ni su-manasyámānaḥ ||

Come, O Agni; Manú, desiring the sacrifice and yearning for the Divine, has made ready your place in the darkness. Make the paths easy to go by—the god-leading paths—and carry the offerings, taking joy in the right-mindedness of the seeker.

एहि॑ । मनुः॑ । दे॒व॒ऽयुः । य॒ज्ञऽका॑मः । अ॒र॒म्ऽकृत्य॑ । तम॑सि । क्षे॒षि॒ । अ॒ग्ने॒ । सु॒ऽगान् । प॒थः । कृ॒णु॒हि॒ । दे॒व॒ऽयाना॑न् । वह॑ । ह॒व्यानि॑ । सु॒ऽम॒न॒स्यमा॑नः ॥एहि । मनुः । देवयुः । यज्ञकामः । अरम्कृत्य । तमसि । क्षेषि । अग्ने । सुगान् । पथः । कृणुहि । देवयानान् । वह । हव्यानि । सुमनस्यमानः ॥ehi | manuḥ | deva-yuḥ | yajña-kāmaḥ | aram-kṛtya | tamasi | kṣeṣi | agne | su-gān | pathaḥ | kṛṇuhi | deva-yānān | vaha | havyāni | su-manasyamānaḥ

एहिcome!
एहि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootइ (धातु)
मनुःManu
मनुः:
Kartā
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
देवयुःgod-seeking, devoted to the gods
देवयुः:
Kartā
TypeAdjective
Rootदेवयु (प्रातिपदिक; देव + यु ‘इच्छु/याचक’)
यज्ञकामःdesiring sacrifice
यज्ञकामः:
Kartā
TypeAdjective
Rootयज्ञकाम (प्रातिपदिक; यज्ञ + काम)
अरंकृत्याduly, fittingly (having made ready)
अरंकृत्या:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootअरंकृत्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; √कृ + क्त्य; ‘उपयुक्त/समर्थ’)
तमसिin darkness
तमसि:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootतमस् (प्रातिपदिक)
क्षेषिyou dwell / you lie
क्षेषि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootक्षि (धातु; ‘निवस/क्षय’)
अग्नेO Agni
अग्ने:
Sampradāna (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
सुगान्easy-to-go (good for going)
सुगान्:
Karma
TypeAdjective
Rootसुग (प्रातिपदिक; सु + ग ‘गमन’)
पथःpaths
पथः:
Karma
TypeNoun
Rootपथ्/पथ (प्रातिपदिक)
कृणुहिmake!
कृणुहि:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
देवयानान्god-going, leading to the gods
देवयानान्:
Karma
TypeAdjective
Rootदेवयान (प्रातिपदिक; देव + यान ‘मार्ग/गमन’)
वहcarry!
वह:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√वह् (धातु)
हव्यानिoblations
हव्यानि:
Karma
TypeNoun
Rootहव्य (प्रातिपदिक)
सुमनस्यमानःbeing kindly disposed, gracious
सुमनस्यमानः:
Kartā (विशेषणरूपेण)
TypeParticiple (Adjective)
Rootसुमनस्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; सु-मनस् + √अस्/√मन्? denom. ‘सुमनस्यति’)