HomeRig VedaMandala 10Sukta 51Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 10.51

Devata: Agni (self-inquiry voice), with Mitra-Varuṇa invoked as cosmic order-powers

को मा ददर्श कतमः स देवो यो मे तन्वो बहुधा पर्यपश्यत् । क्वाह मित्रावरुणा क्षियन्त्यग्नेर्विश्वाः समिधो देवयानीः ॥

को मा॑ ददर्श कत॒मः स दे॒वो यो मे॑ त॒न्वो॑ बहु॒धा प॒र्यप॑श्यत् । क्वाह॑ मित्रावरुणा क्षियन्त्य॒ग्नेर्विश्वा॑: स॒मिधो॑ देव॒यानी॑: ॥

kó mā dadarśa katamáḥ sá devó yó me tanvò bahudhā́ pár(y) apaśyat | kvā́ha mitrā́varuṇā kṣiyanty agnér víśvāḥ samídho deva-yānī́ḥ ||

Who has seen me? Which god is he who has looked around upon my many forms? Where indeed dwell Mitra and Varuṇa? Where are all the kindlings of Agni that lead toward the Divine?

कः । मा॒ । द॒द॒र्श॒ । क॒त॒मः । सः । दे॒वः । यः । मे॒ । त॒न्वः॑ । ब॒हु॒धा । प॒रि॒ऽअप॑श्यत् । क्व॑ । अह॑ । मि॒त्रा॒व॒रु॒णा॒ । क्षि॒य॒न्ति॒ । अ॒ग्नेः । विश्वाः॑ । स॒म्ऽइधः॑ । दे॒व॒ऽयानीः॑ ॥कः । मा । ददर्श । कतमः । सः । देवः । यः । मे । तन्वः । बहुधा । परिअपश्यत् । क्व । अह । मित्रावरुणा । क्षियन्ति । अग्नेः । विश्वाः । सम्इधः । देवयानीः ॥kaḥ | mā | dṛrśa | katamaḥ | saḥ | devaḥ | yaḥ | me | tanvaḥ | bahudhā | pari-apaśyat | kva | aha | mitrāvaruṇā | kṣiyanti | agneḥ | viśvāḥ | sam-idhaḥ | deva-yānīḥ

कःwho?
कः:
कर्तृ (ददर्श का कर्ता?)
TypePronoun
Rootक (प्रश्न-प्रातिपदिक) / किम्
माम्me
माम्:
कर्म (ददर्श का कर्म)
TypePronoun
Rootअस्मद्
ददर्शsaw
ददर्श:
क्रिया
TypeVerb
Root√दृश् (दर्शन)
कतमःwhich (one), what sort (of one)
कतमः:
कर्तृ-विशेषण (सः देवः इत्यस्य)
TypeAdjective/Pronoun
Rootकतम (प्रश्न-विशेषण-प्रातिपदिक)
सःhe, that
सः:
कर्तृ (देवः) / निर्देश
TypePronoun
Rootतद्
देवःgod, deity
देवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
कर्तृ (पर्यपश्यत् का कर्ता)
TypeRelative pronoun
Rootयद्
मेmy, of me
मे:
सम्बन्ध (तन्वः)
TypePronoun
Rootअस्मद्
तन्वःof (my) body/self
तन्वः:
सम्बन्ध (बहुधा पर्यपश्यत्—‘my body/self’)
TypeNoun
Rootतनू (प्रातिपदिक)
बहुधाin many ways, variously
बहुधा:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootबहुधा (प्रातिपदिक/निपात)
परिaround, all about
परि:
क्रियाविशेषण (√पश् सह)
TypeIndeclinable (preverb)
Rootपरि (उपसर्ग)
अपश्यत्looked upon, beheld
अपश्यत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√पश् (दर्शन)
क्वwhere?
क्व:
अधिकरण-प्रश्न (क्व क्षियन्ति)
TypeIndeclinable
Rootक्व (प्रश्न-अव्यय)
अहindeed?, pray
अह:
निपात (प्रश्न-बलवर्धन)
TypeIndeclinable
Rootअह (निपात; वेदिक)
मित्रावरुणाMitra and Varuṇa
मित्रावरुणा:
कर्तृ (क्षियन्ति का कर्ता)
TypeNoun (dual compound)
Rootमित्र-वरुण (द्वन्द्व-प्रातिपदिक)
क्षियन्तिdwell, abide
क्षियन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√क्षि (निवास/क्षय)
अग्नेःof Agni
अग्नेः:
सम्बन्ध (समिधः)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
विश्वाःall
विश्वाः:
कर्तृ-विशेषण (समिधः)
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
समिधःkindling-sticks, fuel (offerings)
समिधः:
कर्तृ (क्षियन्ति—‘the kindlings dwell/abide’)
TypeNoun
Rootसमिध् (प्रातिपदिक)
देवयानीःgod-going, leading to the gods
देवयानीः:
कर्तृ-विशेषण (समिधः)
TypeAdjective
Rootदेवयानी (प्रातिपदिक; देव-यानी ‘going to the gods’)