HomeRig VedaMandala 10Sukta 48Mantra 9
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 9

Sukta 10.48

Rishi: Indra (self-proclaiming voice)
Devata: Indra (and allied powers implied)
Chandas: Triṣṭubh (probable; requires scan)

प्र मे नमी साप्य इषे भुजे भूद्गवामेषे सख्या कृणुत द्विता । दिद्युं यदस्य समिथेषु मंहयमादिदेनं शंस्यमुक्थ्यं करम् ॥

प्र मे॒ नमी॑ सा॒प्य इ॒षे भु॒जे भू॒द्गवा॒मेषे॑ स॒ख्या कृ॑णुत द्वि॒ता । दि॒द्युं यद॑स्य समि॒थेषु॑ मं॒हय॒मादिदे॑नं॒ शंस्य॑मु॒क्थ्यं॑ करम् ॥

prá me námī sāpyá íṣe bhujé bhūd gávām éṣe sakhyā́ kṛṇuta dvitā́ | didyúṃ yád asya samithéṣu maṃháyam ā́d íd enaṃ śáṃsyaṃ ukthyàṃ karam ||

Forward for me went Namī, the companion, for impulse and for enjoyment; he made again the friendship in the seeking of the luminous Rays. When I magnified his lightning-force in the battles, then I made him one to be proclaimed and hymned.

प्र । मे॒ । नमी॑ । सा॒प्यः । इ॒षे । भु॒जे । भू॒त् । गवा॑म् । एषे॑ । स॒ख्या । कृ॒णु॒त॒ । द्वि॒ता । दि॒द्युम् । यत् । अ॒स्य॒ । स॒मि॒थेषु॑ । मं॒हय॑म् । आत् । इत् । ए॒न॒म् । शंस्य॑म् । उ॒क्थ्य॑म् । क॒र॒म् ॥प्र । मे । नमी । साप्यः । इषे । भुजे । भूत् । गवाम् । एषे । सख्या । कृणुत । द्विता । दिद्युम् । यत् । अस्य । समिथेषु । मंहयम् । आत् । इत् । एनम् । शंस्यम् । उक्थ्यम् । करम् ॥pra | me | namī | sāpyaḥ | iṣe | bhuje | bhūt | gavām | eṣe | sakhyā | kṛṇuta | dvitā | didyum | yat | asya | samitheṣu | maṃhayam | āt | it | enam | śaṃsyam | ukthyam | karam

प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (upasarga)
मेto/for me; of me
मे:
Sampradāna (recipient)/Ṣaṣṭhī-sambandha
TypePronoun
Rootअहम् (asmad)
नमी(my) bowing/obeisance; the one who bows
नमी:
Kartā
TypeNoun
Rootनमि (prātipadika; from √नम् 'to bow')
साप्यःfriendly, companionable (as a comrade)
साप्यः:
Kartā (apposition to नमी)
TypeAdjective
Rootसाप्य (prātipadika)
इषेfor refreshment/impulse; for nourishment
इषे:
Sampradāna
TypeNoun
Rootइष् (prātipadika: इष्/इषा 'refreshment, impulse, food')
भुजेfor enjoyment/share; for support
भुजे:
Sampradāna
TypeNoun
Rootभुज् (prātipadika: भुज्/भुजा 'enjoyment, share; arm')
भूत्became; was
भूत्:
TypeVerb
Root√भू
गवाम्of cows
गवाम्:
Ṣaṣṭhī-sambandha
TypeNoun
Rootगो (prātipadika)
एषेin the quest/search
एषे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootएष (prātipadika: 'seeking, quest')
सख्याfriendships; alliance
सख्या:
Karma
TypeNoun
Rootसख्य (prātipadika)
कृणुतmake; do
कृणुत:
TypeVerb
Root√कृ
द्विताa second time; again
द्विता:
TypeIndeclinable
Rootद्विता (avyaya)
दिद्युम्flash, brilliance; lightning
दिद्युम्:
Karma
TypeNoun
Rootदिद्यु (prātipadika)
यत्which; what
यत्:
Karma (relative object)
TypePronoun
Rootयद् (relative pronoun)
अस्यof him/it
अस्य:
Ṣaṣṭhī-sambandha
TypePronoun
Rootइदम् (idam)
समिथेषुin battles/encounters
समिथेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootसमिथ (prātipadika)
मंहयम्bountiful; strengthening
मंहयम्:
Karma (object-complement)
TypeAdjective (used predicatively)
Rootमंहय (prātipadika; from √मंह्/√महि 'to be strong, to grant')
आत्then; from that
आत्:
TypeIndeclinable
Rootआत् (avyaya)
इद्indeed, just
इद्:
TypeIndeclinable
Rootइद् (avyaya)
एनम्him
एनम्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्/इदम् (enam- pronominal stem)
शंस्यम्praiseworthy
शंस्यम्:
Karma (qualifier of एनम्)
TypeAdjective
Rootशंस्य (kṛdanta from √शंस् 'to praise')
उक्थ्यम्to be hymned; worthy of recitation
उक्थ्यम्:
Karma (qualifier of एनम्)
TypeAdjective
Rootउक्थ्य (kṛdanta from उक्थ 'hymn/praise')
करम्I made; I rendered
करम्:
TypeVerb
Root√कृ