HomeRig VedaMandala 10Sukta 48Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 10.48

Devata: Indra (self-proclamation; Soma as enabling force)

अहमेतं गव्ययमश्व्यं पशुं पुरीषिणं सायकेना हिरण्ययम् । पुरू सहस्रा नि शिशामि दाशुषे यन्मा सोमास उक्थिनो अमन्दिषुः ॥

अ॒हमे॒तं ग॒व्यय॒मश्व्यं॑ प॒शुं पु॑री॒षिणं॒ साय॑केना हिर॒ण्यय॑म् । पु॒रू स॒हस्रा॒ नि शि॑शामि दा॒शुषे॒ यन्मा॒ सोमा॑स उ॒क्थिनो॒ अम॑न्दिषुः ॥

ahám etáṃ gavyáyam aśvyáṃ paśúṃ purīṣíṇaṃ sā́yakena hiraṇyáyam | purū́ sahásrā ní śiśāmi dāśúṣe yán mā sómāsa ukthíno ámandiṣuḥ ||

I prepare for the offerer this wealth of cattle and horses, this fruitful living force, golden and armed with the dart of power. Many thousands I set in order for the giver of sacrifice, when the Soma-pressings with their hymns have gladdened me.

अ॒हम् । ए॒तम् । ग॒व्यय॑म् । अश्व्य॑म् । प॒शुम् । पु॒री॒षिण॑म् । साय॑केन । हि॒र॒ण्यय॑म् । पु॒रु । स॒हस्रा॑ । नि । शि॒शा॒मि॒ । दा॒शुषे॑ । यत् । मा॒ । सोमा॑सः । उ॒क्थिनः॑ । अम॑न्दिषुः ॥अहम् । एतम् । गव्ययम् । अश्व्यम् । पशुम् । पुरीषिणम् । सायकेन । हिरण्ययम् । पुरु । सहस्रा । नि । शिशामि । दाशुषे । यत् । मा । सोमासः । उक्थिनः । अमन्दिषुः ॥aham | etam | gavyayam | aśvyam | paśum | purīṣiṇam | sāyakena | hiraṇyayam | puru | sahasrā | ni | śiśāmi | dāśuṣe | yat | mā | somāsaḥ | ukthinaḥ | amandiṣuḥ

अहम्I
अहम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एतम्this
एतम्:
कर्म
TypePronoun (demonstrative)
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
गव्यम्bovine, of cattle
गव्यम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootगव्य (विशेषण-प्रातिपदिक; गो-सम्बन्धी)
अश्व्यम्equine, of horses
अश्व्यम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootअश्व्य (विशेषण-प्रातिपदिक; अश्व-सम्बन्धी)
पशुम्beast, animal
पशुम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपशु (प्रातिपदिक)
पुरीषिणम्abounding in dung/manure; well-fed
पुरीषिणम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootपुरीषिन् (विशेषण-प्रातिपदिक)
सायकेनwith an arrow
सायकेन:
करण
TypeNoun
Rootसायके (प्रातिपदिक; सायक = बाण)
हिरण्ययम्golden
हिरण्ययम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootहिरण्यय (विशेषण-प्रातिपदिक)
पुरूmany
पुरू:
कर्म (परिमाण-निर्देशः)
TypeIndeclinable (quantifier)
Rootपुरु (अव्यय/विशेषण-प्रातिपदिक; RV में प्रायः अव्ययवत्)
सहस्राणिthousands
सहस्राणि:
कर्म
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
निdown, forth (intensifying)
नि:
TypePreverb/Indeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
शिशामिI sharpen / I make ready
शिशामि:
क्रिया
TypeVerb
Rootशिश्/शि (धातु; RV: शिश् ‘to sharpen, whet, make ready’)
दाशुषेfor the giver (patron)
दाशुषे:
सम्प्रदान
TypeNoun (participle used substantively)
Rootदाश्वस् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √दा ‘to give’ → दाश्वस् ‘giver’)
यत्when; that
यत्:
TypeRelative pronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
माme
मा:
कर्म
TypePronoun (enclitic)
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सोमासःSoma-pressings; Somas
सोमासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
उक्थिनःaccompanied by hymns; hymn-possessing
उक्थिनः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootउक्थिन् (विशेषण-प्रातिपदिक; उक्थ ‘hymn’)
अमन्दिषुःthey rejoiced / became exhilarated
अमन्दिषुः:
क्रिया
TypeVerb
Root√मन्द् (धातु; ‘to rejoice, be exhilarated’), उपसर्ग: अ- (augment of aorist)