HomeRig VedaMandala 10Sukta 45Mantra 9
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 9

Sukta 10.45

Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable)

यस्ते अद्य कृणवद्भद्रशोचेऽपूपं देव घृतवन्तमग्ने । प्र तं नय प्रतरं वस्यो अच्छाभि सुम्नं देवभक्तं यविष्ठ ॥

यस्ते॑ अ॒द्य कृ॒णव॑द्भद्रशोचेऽपू॒पं दे॑व घृ॒तव॑न्तमग्ने । प्र तं न॑य प्रत॒रं वस्यो॒ अच्छा॒भि सु॒म्नं दे॒वभ॑क्तं यविष्ठ ॥

yás te adyá kṛṇávad bhadrá-śoce ’pū́paṃ deva ghṛtávantam agne | prá táṃ naya prataráṃ vásyo áchā́bhi súmnaṃ deva-bháktam yaviṣṭha ||

Whoever today prepares for you, O fair-flaming God, the cake rich in clarified light, O Agni—lead him forward to a better and more desirable state, toward the grace that is shared by the gods, O youngest and strongest flame.

यः । ते॒ । अ॒द्य । कृ॒णव॑त् । भ॒द्र॒ऽशो॒चे॒ । अ॒पू॒पम् । दे॒व॒ । घृ॒तऽव॑न्तम् । अ॒ग्ने॒ । प्र । तम् । न॒य॒ । प्र॒ऽत॒रम् । वस्यः॑ । अच्छ॑ । अ॒भि । सु॒म्नम् । दे॒वऽभ॑क्तम् । य॒वि॒ष्ठ॒ ॥यः । ते । अद्य । कृणवत् । भद्रशोचे । अपूपम् । देव । घृतवन्तम् । अग्ने । प्र । तम् । नय । प्रतरम् । वस्यः । अच्छ । अभि । सुम्नम् । देवभक्तम् । यविष्ठ ॥yaḥ | te | adya | kṛṇavat | bhadra-śoce | apūpam | deva | ghṛta-vantam | agne | pra | tam | naya | pra-taram | vasyaḥ | accha | abhi | sumnam | deva-bhaktam | yaviṣṭha

यःwho (he who)
यः:
कर्तृ (सम्बन्धवाचकः—यः … सः)
TypePronoun
Rootयद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेyour
ते:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अद्यtoday, now
अद्य:
अधिकरण (काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
कृणवत्made, prepared
कृणवत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
भद्रशोचेO you of auspicious flame/splendour
भद्रशोचे:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative epithet)
Rootभद्र- + शोचि- (प्रातिपदिक; बहुव्रीहिः/कर्मधारयः)
अपूपम्a cake (sacrificial bread)
अपूपम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअपूप- (प्रातिपदिक)
देवO god
देव:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootदेव- (प्रातिपदिक)
घृतवन्तम्rich in ghee, ghee-laden
घृतवन्तम्:
कर्म (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootघृत- + वन्त् (प्रातिपदिक; मतुप्/वन्त्-प्रत्ययान्त)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
प्रforth, forward
प्र:
क्रियाविशेषणम्
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
तम्him/it
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नयlead, conduct
नय:
क्रिया
TypeVerb
Rootनी (धातु)
प्रतरम्further, onward; more forward
प्रतरम्:
क्रियाविशेषणम्
TypeIndeclinable (comparative adverb)
Rootप्रतरम् (अव्यय/तुलनात्मक-रूप) < प्र + तर
वस्यःto a better (place/state), more excellent
वस्यः:
कर्म/गत्यर्थे लक्ष्य (गन्तव्य-भावः)
TypeAdjective (comparative)
Rootवसु- (प्रातिपदिक) → वस्यस् (तुलनात्मक)
अच्छाtowards, unto
अच्छा:
क्रियाविशेषणम्
TypeIndeclinable
Rootअच्छा (अव्यय)
अभिtowards, upon
अभि:
क्रियाविशेषणम्
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
सुम्नम्favour, grace, blessing
सुम्नम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसुम्न- (प्रातिपदिक)
देवभक्तम्bestowed by the gods / god-granted
देवभक्तम्:
कर्म (विशेषणम्)
TypeAdjective (past participle used adjectivally)
Rootदेव- + भक्त- (कृदन्त; √भज् ‘to share/portion, to bestow’)
यविष्ठO youngest (most youthful)
यविष्ठ:
सम्बोधन
TypeAdjective (superlative, vocative)
Rootयुव- (प्रातिपदिक) → यविष्ठ (अतिशय/सुपरलेटिव)