HomeRig VedaMandala 10Sukta 45Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 10.45

Devata: Agni
Chandas: Trishtubh (likely)

श्रीणामुदारो धरुणो रयीणां मनीषाणां प्रार्पणः सोमगोपाः । वसुः सूनुः सहसो अप्सु राजा वि भात्यग्र उषसामिधानः ॥

श्री॒णामु॑दा॒रो ध॒रुणो॑ रयी॒णां म॑नी॒षाणां॒ प्रार्प॑ण॒: सोम॑गोपाः । वसु॑: सू॒नुः सह॑सो अ॒प्सु राजा॒ वि भा॒त्यग्र॑ उ॒षसा॑मिधा॒नः ॥

śrīṇā́m udāró dharúṇo rayīṇā́ṃ manīṣā́ṇāṃ prā́rpaṇaḥ sómagopāḥ | vásuḥ sūnúḥ sáhaso apsú rājā́ ví bhāty ágre uṣásām idhānā́ḥ ||

He is the wide giver of splendours, the support of the riches, the forward-bearing of inspirations, the guardian of Soma. The radiant one, the son of Force, king in the waters, shines forth in front, kindled before the Dawns.

श्री॒णाम् । उ॒त्ऽआ॒रः । ध॒रुणः॑ । र॒यी॒णाम् । म॒नी॒षाणा॑म् । प्र॒ऽअर्प॑णः । सोम॑ऽगोपाः । वसुः॑ । सू॒नुः । सह॑सः । अ॒प्ऽसु । राजा॑ । वि । भा॒ति॒ । अग्रे॑ । उ॒षसा॑म् । इ॒धा॒नः ॥श्रीणाम् । उत्आरः । धरुणः । रयीणाम् । मनीषाणाम् । प्रअर्पणः । सोमगोपाः । वसुः । सूनुः । सहसः । अप्सु । राजा । वि । भाति । अग्रे । उषसाम् । इधानः ॥śrīṇām | ut-āraḥ | dharuṇaḥ | rayīṇām | manīṣāṇām | pra-arpaṇaḥ | soma-gopāḥ | vasuḥ | sūnuḥ | sahasaḥ | ap-su | rājā | vi | bhāti | agre | uṣasām | idhānaḥ

श्रीणाम्of prosperities / splendors
श्रीणाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘रयीणाम्’ इत्यस्य विशेषण-सम्बन्ध
TypeNoun
Rootश्री (स्त्री. प्रातिपदिक) / √श्रि (आश्रयणे, शोभने) आधार
उदारःgenerous, noble
उदारः:
कर्तृ (विशेष्यः ‘राजा’/‘वसुः’)
TypeAdjective
Rootउदार (प्रातिपदिक)
धरुणःsupport, sustainer
धरुणः:
कर्तृ (सम्बोधन/वर्णनात्मकः — ‘आधारः’)
TypeNoun
Rootधरुण (प्रातिपदिक; √धृ ‘धारणे’)
रयीणाम्of riches, wealth
रयीणाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘धरुणः’ इत्यस्य
TypeNoun
Rootरयि (पुं. प्रातिपदिक)
मनीषाणाम्of thoughts, insights
मनीषाणाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘प्रार्पणः’ इत्यस्य
TypeNoun
Rootमनीषा (स्त्री. प्रातिपदिक)
प्रार्पणःbestower, giver (one who causes offering/attainment)
प्रार्पणः:
कर्तृ (वर्णनात्मकः — ‘प्रदानकर्ता/प्रेरकः’)
TypeNoun
Rootप्र-आर्पण (प्रातिपदिक; √ऋ/√अर् ‘गत्यर्पणयोः’ → आर्पण ‘अर्पण/प्रदान’)
सोमगोपाःguardian of Soma
सोमगोपाः:
कर्तृ (वर्णनात्मकः)
TypeNoun
Rootसोम-गोप (समास; गोप ‘रक्षक’)
वसुःgood one; wealth (as a title: the beneficent)
वसुः:
कर्तृ (विशेष्यः ‘राजा’ इत्यादि)
TypeNoun
Rootवसु (पुं. प्रातिपदिक)
सूनुःson
सूनुः:
कर्तृ (वर्णनात्मकः)
TypeNoun
Rootसूनु (पुं. प्रातिपदिक)
सहसःof might, of strength
सहसः:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘सूनुः’ इत्यस्य
TypeNoun
Rootसहस् (नपुं. प्रातिपदिक)
अप्सुin the waters
अप्सु:
अधिकरण (स्थान) — ‘राजा’/‘विभाति’
TypeNoun
Rootअप् (स्त्री. प्रातिपदिक; ‘जल’)
राजाking, ruler
राजा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootराजन् (पुं. प्रातिपदिक)
विapart, forth, widely
वि:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग)
भातिshines
भाति:
क्रिया (कर्तृ: ‘राजा’)
TypeVerb
Root√भा (दीप्तौ)
अग्रेin front, at the fore
अग्रे:
अधिकरण (काल/देश-निर्देशः) / क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable (adverbial locative)
Rootअग्र (नपुं. प्रातिपदिक)
उषसाम्of the dawns
उषसाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘अग्रे’ इत्यस्य (‘उषसाम् अग्रे’)
TypeNoun
Rootउषस् (स्त्री. प्रातिपदिक)
इधानःbeing kindled; blazing
इधानः:
कर्तृ-विशेषण (राज्ञः)
TypeParticiple (Adjective)
Rootइधान (वर्तमान कृदन्त; √इध् ‘दीप्तौ/वर्धने’)