HomeRig VedaMandala 10Sukta 45Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 10.45

Devata: Agni
Chandas: Trishtubh (likely)

विद्मा ते अग्ने त्रेधा त्रयाणि विद्मा ते धाम विभृता पुरुत्रा । विद्मा ते नाम परमं गुहा यद्विद्मा तमुत्सं यत आजगन्थ ॥

वि॒द्मा ते॑ अग्ने त्रे॒धा त्र॒याणि॑ वि॒द्मा ते॒ धाम॒ विभृ॑ता पुरु॒त्रा । वि॒द्मा ते॒ नाम॑ पर॒मं गुहा॒ यद्वि॒द्मा तमुत्सं॒ यत॑ आज॒गन्थ॑ ॥

vidmá te agne tredhā́ trayā́ṇi vidmá te dhā́ma vibhṛ́tā purutrā́ | vidmá te nā́ma paramáṃ guhā́ yád vidmá tám útsaṃ yáta ājágántha ||

We know, O Agni, thy threefoldness in its three forms; we know thy abodes, distributed in many places. We know thy supreme name hidden in the secret; we know the wellspring from which thou hast come forth.

वि॒द्म । ते॒ । अ॒ग्ने॒ । त्रे॒धा । त्र॒याणि॑ । वि॒द्म । ते॒ । धाम॑ । विऽभृ॑ता । पु॒रु॒ऽत्रा । वि॒द्म । ते॒ । नाम॑ । प॒र॒मम् । गुहा॑ । यत् । वि॒द्म । तम् । उत्स॑म् । यतः॑ । आ॒ऽज॒गन्थ॑ ॥विद्म । ते । अग्ने । त्रेधा । त्रयाणि । विद्म । ते । धाम । विभृता । पुरुत्रा । विद्म । ते । नाम । परमम् । गुहा । यत् । विद्म । तम् । उत्सम् । यतः । आजगन्थ ॥vidma | te | agne | tredhā | trayāṇi | vidma | te | dhāma | vi-bhṛtā | puru-trā | vidma | te | nāma | paramam | guhā | yat | vidma | tam | utsam | yataḥ | ājagantha

विद्माwe know
विद्मा:
(क्रिया) मुख्य क्रिया
TypeVerb
Root√विद् (विद् ‘जानने’)
तेof you / your
ते:
सम्बन्ध (genitive) — ‘of you/your’
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → त्वद्
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि-
त्रेधाin three ways
त्रेधा:
क्रियाविशेषण (रीति/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootत्रिधा (अव्यय; ‘तीन प्रकार से’)
त्रयाणिthree (things)
त्रयाणि:
कर्म (विद्मा—‘we know three…’)
TypeAdjective (numeral) / Noun-like
Rootत्रि- (संख्या) → त्रय-
विद्माwe know
विद्मा:
(क्रिया) मुख्य क्रिया
TypeVerb
Root√विद्
तेof you / your
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् → त्वद्
धामabode / station / ordinance
धाम:
कर्म
TypeNoun
Rootधामन्- (नपुंसक) ‘धाम/स्थान/तेज’
विभृताःdistributed / borne apart
विभृताः:
विशेषण (धाम्नः/धामानि—अर्थतः ‘विभृत’)
TypeAdjective (past passive participle)
Rootवि-√भृ (भृ ‘धारणे’) → विभृत (कृदन्त)
पुरुत्राin many places
पुरुत्रा:
अधिकरण/देशवाचक क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootपुरुत्रा (अव्यय) < पुरु ‘बहु’ + -त्रा
विद्माwe know
विद्मा:
(क्रिया) मुख्य क्रिया
TypeVerb
Root√विद्
तेof you / your
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् → त्वद्
नामname
नाम:
कर्म
TypeNoun
Rootनामन्-
परमम्highest / supreme
परमम्:
विशेषण (नाम)
TypeAdjective
Rootपरम- (श्रेष्ठ/उत्तम) सुपरलेटिव
गुहाin secret / hidden
गुहा:
अधिकरण (स्थानवाचक) / क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootगुहा (अव्यय/निपात; ‘गुप्ते/अन्तः’)
यत्that which
यत्:
कर्म (विद्मा—‘we know that…’)
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम) / यत् (सम्बन्धबोधक)
विद्माwe know
विद्मा:
(क्रिया) मुख्य क्रिया
TypeVerb
Root√विद्
तम्him / that
तम्:
कर्म (विद्मा—‘we know him/that’)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
उत्सम्spring / source
उत्सम्:
कर्म (विद्मा—‘we know the source’)
TypeNoun
Rootउत्स- (पुं) ‘स्रोत/उद्गम’
यत्that which / when
यत्:
कर्म/सम्बन्ध (यत्—‘that which/when’)
TypePronoun (relative)
Rootयद्
आजगन्थyou have come / you arrived
आजगन्थ:
(क्रिया) — सम्बद्ध उपवाक्य
TypeVerb
Rootआ-√गम् (गम् ‘गत्यर्थे’)