HomeRig VedaMandala 10Sukta 39Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 10.39

Devata: Aśvins (Nāsatyā)
Chandas: Trishtubh (probable)

इयं वामह्वे शृणुतं मे अश्विना पुत्रायेव पितरा मह्यं शिक्षतम् । अनापिरज्ञा असजात्यामतिः पुरा तस्या अभिशस्तेरव स्पृतम् ॥

इ॒यं वा॑मह्वे शृणु॒तं मे॑ अश्विना पु॒त्राये॑व पि॒तरा॒ मह्यं॑ शिक्षतम् । अना॑पि॒रज्ञा॑ असजा॒त्याम॑तिः पु॒रा तस्या॑ अ॒भिश॑स्ते॒रव॑ स्पृतम् ॥

iyáṃ vām áhve śṛṇutáṃ me aśvinā putrā́yeva pitarā́ máhyaṃ śíkṣatam | anā́pir ájñā asajātyā́ ámatiḥ purā́ tásyā abhi-śástēr áva spṛtam ||

This is my call to you—hear me, O Aśvins; teach and foster me as two fathers would a son. For ignorance without support, a wrong-belonging confusion, has long been upon me; from its hostile affliction, rescue me downward and out.

इ॒यम् । वा॒म् । अह्वे । शृ॒णु॒तम् । मे॒ । अ॒श्वि॒ना॒ । पु॒त्राय॑ऽइव । पि॒तरा॑ । मह्य॑म् । शि॒क्ष॒त॒म् । अना॑पिः । अज्ञाः॑ । अ॒स॒जा॒त्या । अम॑तिः । पु॒रा । तस्याः॑ । अ॒भिऽश॑स्तेः । अव॑ । स्पृ॒त॒म् ॥इयम् । वाम् । अह्वे । शृणुतम् । मे । अश्विना । पुत्रायइव । पितरा । मह्यम् । शिक्षतम् । अनापिः । अज्ञाः । असजात्या । अमतिः । पुरा । तस्याः । अभिशस्तेः । अव । स्पृतम् ॥iyam | vām | ahve | śṛṇutam | me | aśvinā | putrāya-iva | pitarā | mahyam | śikṣatam | anāpiḥ | ajñāḥ | asajātyā | amatiḥ | purā | tasyāḥ | abhi-śasteḥ | ava | spṛtam

इयम्this (hymn/prayer)
इयम्:
कर्तृ (वाक्य-विषयः) / अधिकरण-प्रायः (इयं स्तुतिः)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वाम्you two
वाम्:
सम्प्रदान (आह्वानस्य लक्ष्यः) / कर्म (आह्वये)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (द्विवचन-प्रातिपदिक)
आह्वेI invoke
आह्वे:
क्रिया
TypeVerb
Root√ह्वे/√ह्वा (आह्वान)
शृणुतम्hear (you two)!
शृणुतम्:
क्रिया
TypeVerb
Root√श्रु
मेmy / to me
मे:
सम्बन्ध (मम) / सम्प्रदान (मे = ‘to me’ प्रसङ्गे)
TypePronoun
Rootअस्मद्
अश्विनाO Aśvins
अश्विना:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootअश्विन् (देवनाम-प्रातिपदिक)
पुत्रायto a son
पुत्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootपुत्र
इवlike
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
पितराO two fathers
पितरा:
सम्बोधन (अश्विनोः उपमानम्)
TypeNoun
Rootपितृ
मह्यम्to me
मह्यम्:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद्
शिक्षतम्teach / instruct (you two)!
शिक्षतम्:
क्रिया
TypeVerb
Root√शिक्ष्
अनापिःhelpless, unassisted
अनापिः:
कर्तृ (अग्रेसरः पदसमूहः)
TypeAdjective
Rootअनापि (न- + आपि/आप्-सम्बद्ध प्रातिपदिक; ‘without help/without protector’)
अज्ञाःunknowing, ignorant
अज्ञाः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootअज्ञ (न- + √ज्ञा)
असजात्यामतिःa thought not born of right kinship / misguided intent
असजात्यामतिः:
कर्तृ (पूर्वपदत्रयस्य मुख्यः)
TypeNoun (abstract) / Adjective-like
Rootअसजाति + मति (√मन्) (समासः: अस-जात्या-मतिः)
पुराformerly, before
पुरा:
अधिकरण (काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा
तस्याःof her/that
तस्याः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootतद्
अभिशस्तेःof the accusation/curse
अभिशस्तेः:
अपादान-सम्बन्ध (यस्याः/यतः)
TypeNoun
Rootअभिशस्ति (अभि-√शंस्)
अवdown, away
अव:
TypeIndeclinable (preverb) / particle
Rootअव
स्पृतम्rescued, delivered
स्पृतम्:
कर्म (उद्धृतम्/विमोचितम्)
TypeVerb (past passive participle)
Root√स्पृ (वेद. ‘to save/deliver’ also ‘to touch’ contextually ‘rescue’)