Rig Veda 10.39.4: Mandala 10, Sukta 39, Mantra 4

Sukta 10.39

Devata: Aśvins (Nāsatyā)

Chandas: Trishtubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

युवं च्यवानं सनयं यथा रथं पुनर्युवानं चरथाय तक्षथुः । निष्टौग्र्यमूहथुरद्भ्यस्परि विश्वेत्ता वां सवनेषु प्रवाच्या ॥

Transliteration

yuváṃ cyávānaṃ sanáyaṃ yáthā ráthaṃ púnar yúvānaṃ caráthāya takṣathuḥ | níṣ ṭaugryám ūhathur adbhyás pári víśvet tá vām sávanesu pra-vā́cyā ||

Translation

You two refashioned Cyavāna, the aged, as one refashions a chariot, making him again young for the journey. You bore out Tugrya from the waters on every side—these deeds of yours are to be proclaimed at all the pressings.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• युवाम्: you two
• युवाम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युव (प्रातिपदिक)

• च्यवानम्: Cyavāna (the sage)
• च्यवानम्: कर्म
• Type: Noun (proper name)
• Root: च्यव (प्रातिपदिक; च्यवन-)

• सनयम्: old age; senescence
• सनयम्: कर्म (उपमान/उपमेय-सम्बन्धे)
• Type: Noun
• Root: सनय (प्रातिपदिक)

• यथा: as, just as
• यथा: —
• Type: Indeclinable
• Root: यथा

• रथम्: a chariot
• रथम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• पुनः: again
• पुनः: —
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः

• युवानम्: young
• युवानम्: कर्म (परिणाम/अवस्था)
• Type: Adjective
• Root: युवन् (प्रातिपदिक)

• चरथाय: for (his) going/moving about
• चरथाय: सम्प्रदान (उद्देश्य)
• Type: Noun
• Root: चरथ (प्रातिपदिक; ‘going, course, movement’)

• तक्षथुः: you two fashioned, made
• तक्षथुः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: तक्ष्

• निः: out, forth
• निः: —
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: निः

• तौग्र्यम्: Tugrya’s (son) / Taugra (Bhujyu)
• तौग्र्यम्: कर्म
• Type: Noun (proper name/epithet)
• Root: तौग्र्य (प्रातिपदिक; तुग्र-सम्बद्धः)

• ऊहथुः: you two carried/brought
• ऊहथुः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: वह्/ऊह् (वैदिक; ‘to carry/bring, convey’)

• अद्भ्यः: from the waters
• अद्भ्यः: अपादान
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक; ‘water’)

• परि: around; away from
• परि: —
• Type: Indeclinable (preverb/postposition)
• Root: परि

• विश्वे: all (gods/men)
• विश्वे: कर्तृ (स्तुत्य-सम्बन्धे)
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• इत्: indeed, just
• इत्: —
• Type: Indeclinable (particle)
• Root: इत्

• ता: those two
• ता: कर्तृ (प्रवाच्या इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• वाम्: of you two
• वाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• सवनेषु: in the Soma-pressings/offerings
• सवनेषु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: सवन (प्रातिपदिक)

• प्रवाच्या: to be proclaimed/praised
• प्रवाच्या: विधेय (स्तुत्य/उक्तव्यत्व)
• Type: Adjective (gerundive) / verbal noun
• Root: प्र + वच् (कृदन्त-आधारः)