Mantra 1

Sukta 10.35

Rishi: Unknown/varied attributions in tradition for RV 10.35; commonly associated with dawn/fire imagery (check specific Anukramaṇī for exact seer)

Devata: Agni (plural Agnayaḥ) with Indra-force; Ushas; Dyāvāpṛthivī; Apas (a composite invocation)

Chandas: Triṣṭubh (likely; hymn opening in a common triṣṭubh cadence)

Samhita Patha (Devanagari)

अबुध्रमु त्य इन्द्रवन्तो अग्नयो ज्योतिर्भरन्त उषसो व्युष्टिषु । मही द्यावापृथिवी चेततामपोऽद्या देवानामव आ वृणीमहे ॥

Samhita Patha (IAST)

अबु॑ध्रमु॒ त्य इन्द्र॑वन्तो अ॒ग्नयो॒ ज्योति॒र्भर॑न्त उ॒षसो॒ व्यु॑ष्टिषु । म॒ही द्यावा॑पृथि॒वी चे॑तता॒मपो॒ऽद्या दे॒वाना॒मव॒ आ वृ॑णीमहे ॥

Transliteration

ábudhram u tyá índravanto agnáyo jyótir bháranta uṣáso vyùṣṭiṣu | mahī́ dyā́vāpṛthivī́ cetatām ápo 'dyá devā́nām áva ā́ vṛṇīmahe ||

Translation

They have awakened—those fires filled with Indra’s force—bringing the light in the dawn’s unfoldings. Let vast Heaven and Earth take heed; and the Waters too. Today we choose the help of the gods, that the inner day may rise.

Padapatha (Word Analysis)

अबु॑ध्रम् । ऊँ॒ इति॑ । त्ये । इन्द्र॑ऽवन्तः । अ॒ग्नयः॑ । ज्योतिः॑ । भर॑न्तः । उ॒षसः॑ । विऽउ॑ष्टिषु । म॒ही इति॑ । द्यावा॑पृथि॒वी इति॑ । चे॒त॒ता॒म् । अपः॑ । अ॒द्य । दे॒वाना॑म् । अवः॑ । आ । वृ॒णी॒म॒हे॒ ॥अबुध्रम् । ऊँ इति । त्ये । इन्द्रवन्तः । अग्नयः । ज्योतिः । भरन्तः । उषसः । विउष्टिषु । मही इति । द्यावापृथिवी इति । चेतताम् । अपः । अद्य । देवानाम् । अवः । आ । वृणीमहे ॥abudhram | oṃ iti | tye | indra-vantaḥ | agnayaḥ | jyotiḥ | bharantaḥ | uṣasaḥ | vi-uṣṭiṣu | mahī iti | dyāvāpṛthivī iti | cetatām | apaḥ | adya | devānām | avaḥ | ā | vṛṇīmahe

Word by Word

• अबुध्रम्: unfailing, unceasing
• अबुध्रम्: कर्म (विशेष्य-विशेषणभावे)
• Type: Adjective
• Root: बुध् (√budh) / अबुध्र- (प्रातिपदिक)

• उ: indeed, surely
• उ: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ

• त्ये: those
• त्ये: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• इन्द्रवन्तः: having Indra (as companion/power)
• इन्द्रवन्तः: कर्तृ (त्ये इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: इन्द्र-वन्त् (प्रातिपदिक; वन्त्-प्रत्यय)

• अग्नयः: the fires (Agni-flames)
• अग्नयः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• ज्योतिः: light
• ज्योतिः: कर्म
• Type: Noun
• Root: ज्योतिस् (प्रातिपदिक)

• भरन्ते: they bear, they bring
• भरन्ते: —
• Type: Verb
• Root: भृ (√bhṛ)

• उषसः: the dawns
• उषसः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: उषस् (प्रातिपदिक)

• व्यूष्टिषु: in the dawn-breakings, at daybreaks
• व्यूष्टिषु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: व्यूष्टि (प्रातिपदिक; वि-उष्/वस्-सम्बद्ध)

• मही: great
• मही: कर्तृ (समुच्चितकर्तृ-समासे)
• Type: Adjective
• Root: मही (प्रातिपदिक)

• द्यावापृथिवी: Heaven and Earth
• द्यावापृथिवी: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: द्याव् + पृथिवी (द्वन्द्व-समास; प्रातिपदिक)

• चेतताम्: let the two perceive/notice, be attentive
• चेतताम्: —
• Type: Verb
• Root: चित् (√cit)

• अपः: the waters
• अपः: कर्म
• Type: Noun
• Root: अप्/आप् (प्रातिपदिक)

• अद्य: today
• अद्य: अधिकरण (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• अवः: help, protection, favor
• अवः: कर्म
• Type: Noun
• Root: अवस् (प्रातिपदिक)

• आ: towards, hither (intensifier)
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ

• वृणीमहे: we choose, we seek
• वृणीमहे: —
• Type: Verb
• Root: वृ (√vṛ; वृणुते)