HomeRig VedaMandala 10Sukta 34Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 10.34

Rishi: Kavasha Ailūṣa (traditional)
Devata: Akṣāḥ (Dice)
Chandas: Triṣṭubh (probable)

अन्ये जायां परि मृशन्त्यस्य यस्यागृधद्वेदने वाज्यक्षः । पिता माता भ्रातर एनमाहुर्न जानीमो नयता बद्धमेतम् ॥

अ॒न्ये जा॒यां परि॑ मृशन्त्यस्य॒ यस्यागृ॑ध॒द्वेद॑ने वा॒ज्य१॒॑क्षः । पि॒ता मा॒ता भ्रात॑र एनमाहु॒र्न जा॑नीमो॒ नय॑ता ब॒द्धमे॒तम् ॥

ánye jāyā́m pári mṛśanty asya yásyā́gṛdhad védane vājí akṣáḥ | pitā́ mātā́ bhrā́tara enam āhur ná jānīmo náyata baddhám etám ||

Others touch and take his wife about him—his, whom the eager dice has seized for the winning. Father, mother, brothers say of him: ‘We do not know him; lead him away, bound.’

अ॒न्ये । जा॒याम् । परि॑ । मृ॒श॒न्ति॒ । अ॒स्य॒ । यस्य॑ । अगृ॑धत् । वेद॑ने । वा॒जी । अ॒क्षः । पि॒ता । मा॒ता । भ्रात॑रः । ए॒न॒म् । आ॒हुः॒ । न । जा॒नी॒मः॒ । नय॑त । ब॒द्धम् । ए॒तम् ॥अन्ये । जायाम् । परि । मृशन्ति । अस्य । यस्य । अगृधत् । वेदने । वाजी । अक्षः । पिता । माता । भ्रातरः । एनम् । आहुः । न । जानीमः । नयत । बद्धम् । एतम् ॥anye | jāyām | pari | mṛśanti | asya | yasya | agṛdhat | vedane | vājī | akṣaḥ | pitā | mātā | bhrātaraḥ | enam | āhuḥ | na | jānīmaḥ | nayata | baddham | etam

अन्येothers
अन्ये:
कर्तृ
TypeAdjective/Pronoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
जायाम्wife
जायाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootजाया (प्रातिपदिक)
परिaround, about
परि:
TypeIndeclinable (Preverb/Adverb)
Rootपरि
मृशन्तिthey touch/handle
मृशन्ति:
TypeVerb
Rootमृश् (धातु)
अस्यof him
अस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → अस्य
यस्यwhose
यस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → यस्य
आगृधत्he became greedy/longed
आगृधत्:
TypeVerb
Rootगृध् (धातु) + आ-
वेदनेin the winning/at the stake (game)
वेदने:
अधिकरण
TypeNoun
Rootवेदन (प्रातिपदिक) < √विद्/√वेद् (to know) (नामधातु-निर्मित)
वाजि-अक्षःthe dice-player (whose ‘axles’/dice are swift/impelling)
वाजि-अक्षः:
कर्तृ
TypeCompound Noun (Tatpuruṣa/Karmadhāraya)
Rootवाजिन् (प्रातिपदिक) + अक्ष (प्रातिपदिक)
पिताfather
पिता:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
माताmother
माता:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
भ्रातरःbrothers
भ्रातरः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootभ्रातृ (प्रातिपदिक)
एनम्him
एनम्:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → एनम्
आहुःthey have said / they say
आहुः:
TypeVerb
Rootअह्/ब्रू (धातु; वैदिक प्रयोग ‘आहुः’)
not
:
TypeIndeclinable
Root
जानीमःwe know
जानीमः:
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
नयतlead (you all)
नयत:
TypeVerb (imperative)
Rootनी (धातु)
बद्धम्bound
बद्धम्:
कर्म
TypeParticiple (Past Passive) used adjectivally
Rootबद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक) < √बन्ध्
एतम्this one
एतम्:
कर्म
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → एतम्