HomeRig VedaMandala 10Sukta 31Mantra 9
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 9

Sukta 10.31

Rishi: Kavaṣa Ailūṣa (traditional; uncertain)
Devata: Mitra-Varuṇa and Agni (with bhūma/vastness as their field)
Chandas: Triṣṭubh

स्तेगो न क्षामत्येति पृथ्वीं मिहं न वातो वि ह वाति भूम । मित्रो यत्र वरुणो अज्यमानोऽग्निर्वने न व्यसृष्ट शोकम् ॥

स्ते॒गो न क्षामत्ये॑ति पृ॒थ्वीं मिहं॒ न वातो॒ वि ह॑ वाति॒ भूम॑ । मि॒त्रो यत्र॒ वरु॑णो अ॒ज्यमा॑नो॒ऽग्निर्वने॒ न व्यसृ॑ष्ट॒ शोक॑म् ॥

stegó ná kṣā́m áty eti pṛthvī́ṃ míhaṃ ná vā́to ví ha vāti bhū́ma | mitró yátra váruṇo ajyámāno ’gnír váne ná vy ásṛṣṭa śókam ||

There the driving force passes beyond the earth; like wind it blows apart the mist in the vastness. There Mitra is, and Varuṇa being anointed; there Agni, as in a forest, has released his flame of ardour.

स्ते॒गः । न । क्षम् । अति॑ । ए॒ति॒ । पृ॒थ्वीम् । मिह॑म् । न । वातः॑ । वि । ह॒ । वाति॑ । भूम॑ । मि॒त्रः । यत्र॑ । वरु॑णः । अ॒ज्यमा॑नः । अ॒ग्निः । वने॑ । न । वि । असृ॑ष्ट । शोक॑म् ॥स्तेगः । न । क्षम् । अति । एति । पृथ्वीम् । मिहम् । न । वातः । वि । ह । वाति । भूम । मित्रः । यत्र । वरुणः । अज्यमानः । अग्निः । वने । न । वि । असृष्ट । शोकम् ॥stegaḥ | na | kṣam | ati | eti | pṛthvīm | miham | na | vātaḥ | vi | ha | vāti | bhūma | mitraḥ | yatra | varuṇaḥ | ajyamānaḥ | agniḥ | vane | na | vi | asṛṣṭa | śokam

स्तेगःa thrust/charge (like a spear-thrust)
स्तेगः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootस्तेग (प्रातिपदिक)
like; as (comparative particle)
:
TypeIndeclinable
Root
क्षामम्the earth/ground
क्षामम्:
कर्म
TypeNoun
Rootक्षाम (प्रातिपदिक)
अतिover; beyond
अति:
TypeIndeclinable
Rootअति
एतिgoes; passes
एति:
TypeVerb
Rootइ (धातु)
पृथ्वीम्the broad earth
पृथ्वीम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपृथ्वी (प्रातिपदिक)
मिहम्mist; fog; rain-cloud
मिहम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमिह (प्रातिपदिक)
like; as
:
TypeIndeclinable
Root
वातःwind
वातः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवात (प्रातिपदिक)
विapart; forth; widely
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि
indeed; surely
:
TypeIndeclinable
Root
वातिblows
वाति:
TypeVerb
Rootवा (धातु)
भूमearth; ground
भूम:
कर्म
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
मित्रःMitra
मित्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
यत्रwhere
यत्र:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootयत्र
वरुणःVaruṇa
वरुणः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
अज्यमानःbeing anointed; being smeared (with ghee)
अज्यमानः:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeParticiple (Adjective)
Rootअञ्ज् (धातु) → अज्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
अग्निःAgni (fire)
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
वनेin the wood; in the forest
वने:
अधिकरण
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
like; as
:
TypeIndeclinable
Root
विforth; out
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि
असृष्टreleased; let loose; sent forth
असृष्ट:
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
शोकम्flame; blaze; burning heat
शोकम्:
कर्म
TypeNoun
Rootशोक (प्रातिपदिक)