HomeRig VedaMandala 10Sukta 31Mantra 7
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 7

Sukta 10.31

Rishi: Kavaṣa Ailūṣa (traditional; uncertain)
Devata: Dyāvā-Pṛthivī (Heaven-Earth) within a cosmogonic inquiry; Uṣas as renewing power
Chandas: Triṣṭubh

किं स्विद्वनं क उ स वृक्ष आस यतो द्यावापृथिवी निष्टतक्षुः । संतस्थाने अजरे इतऊती अहानि पूर्वीरुषसो जरन्त ॥

किं स्वि॒द्वनं॒ क उ॒ स वृ॒क्ष आ॑स॒ यतो॒ द्यावा॑पृथि॒वी नि॑ष्टत॒क्षुः । सं॒त॒स्था॒ने अ॒जरे॑ इ॒तऊ॑ती॒ अहा॑नि पू॒र्वीरु॒षसो॑ जरन्त ॥

kíṃ svíd vánaṃ ká u sá vṛ́kṣa āsā yáto dyā́vā-pṛthivī́ níṣ-tatakṣuḥ | saṃ-tasthāné ajáre ita-ūtī́ ahā́ni pūrvī́r uṣáso jaranta ||

What was the wood, and what the tree from which they fashioned Heaven and Earth? In the established station, undecaying, supported by that Power, the many ancient Dawns keep renewing the days.

किम् । स्वि॒त् । वन॑म् । कः । ऊँ॒ इति॑ । सः । वृ॒क्षः । आ॒स॒ । यतः॑ । द्यावा॑पृथि॒वी इति॑ । निः॒ऽत॒त॒क्षुः । स॒न्त॒स्था॒ने इति॑ स॒म्ऽत॒स्था॒ने । अ॒जरे॒ इति॑ । इ॒तऊ॑ती॒ इती॒तःऽऊ॑ती । अहा॑नि । पू॒र्वीः । उ॒षसः॑ । ज॒र॒न्त॒ ॥किम् । स्वित् । वनम् । कः । ऊँ इति । सः । वृक्षः । आस । यतः । द्यावापृथिवी इति । निःततक्षुः । सन्तस्थाने इति सम्तस्थाने । अजरे इति । इतऊती इतीतःऊती । अहानि । पूर्वीः । उषसः । जरन्त ॥kim | svit | vanam | kaḥ | oṃ iti | saḥ | vṛkṣaḥ | āsa | yataḥ | dyāvāpṛthivī iti | niḥ-tatakṣuḥ | santasthāne itisam-tasthāne | ajareiti | itaūtī itītaḥ-ūtī | ahāni | pūrvīḥ | uṣasaḥ | jaranta

किम्what?
किम्:
Karma
TypePronoun
Rootकिम् (प्रश्न-सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्वित्indeed? / I wonder
स्वित्:
TypeIndeclinable
Rootस्वित् (निपात)
वनम्forest, wood
वनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
कःwho?
कः:
Kartā
TypePronoun
Rootक (प्रश्न-सर्वनाम-प्रातिपदिक)
indeed, then
:
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वृक्षःtree
वृक्षः:
Kartā
TypeNoun
Rootवृक्ष (प्रातिपदिक)
आसwas
आस:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
यतःfrom where, whence
यतः:
Apādāna
TypeIndeclinable
Rootयतस् (अव्यय/सम्बन्ध-प्रश्न)
द्यावापृथिवीHeaven-and-Earth
द्यावापृथिवी:
Karma
TypeNoun (dual compound)
Rootद्यावा-पृथिवी (द्वन्द्व-समास; द्यौ/पृथिवी)
निष्टतक्षुःthey fashioned, they hewed out
निष्टतक्षुः:
TypeVerb
Rootतक्ष् (धातु) + नि (उपसर्ग)
संतस्थानेin the established place / in the firm station
संतस्थाने:
Adhikaraṇa
TypeNoun/Adjective (kṛdanta)
Rootस्था (धातु) + सम् (उपसर्ग) → संतस्था- (कृदन्त-प्रातिपदिक)
अजरेunaging, undecaying
अजरे:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootअजर (प्रातिपदिक; न-जर)
इतऊतीin this aid / in the help that comes hither
इतऊती:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootइता-ऊति (समास; इता ‘hither/so’ + ऊति ‘help, aid’)
अहानिdays
अहानि:
Karma
TypeNoun
Rootअहन् (प्रातिपदिक)
पूर्वीःformer, earlier
पूर्वीः:
Kartā
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
उषसःdawns
उषसः:
Kartā
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
जरन्तthey age / they grow old / they wear on
जरन्त:
TypeVerb
Rootजॄ/जर् (धातु; ‘to grow old, to wear on’)