HomeRig VedaMandala 10Sukta 30Mantra 12
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 12

Sukta 10.30

Rishi: Unknown/uncertain.
Devata: Āpaḥ, with Sarasvatī explicitly invoked in the second half.
Chandas: Triṣṭubh (probable).

आपो रेवतीः क्षयथा हि वस्वः क्रतुं च भद्रं बिभृथामृतं च । रायश्च स्थ स्वपत्यस्य पत्नीः सरस्वती तद्गृणते वयो धात् ॥

आपो॑ रेवती॒: क्षय॑था॒ हि वस्व॒: क्रतुं॑ च भ॒द्रं बि॑भृ॒थामृतं॑ च । रा॒यश्च॒ स्थ स्व॑प॒त्यस्य॒ पत्नी॒: सर॑स्वती॒ तद्गृ॑ण॒ते वयो॑ धात् ॥

ā́po revatī́ḥ kṣáyathā hí vásvaḥ krátuṃ ca bhadráṃ bibhṛthā́m ṛtáṃ ca | rāyáś ca sthá sva-apatyásya pátnīḥ sárasvatī tád gṛṇaté váyo dhāt ||

O Waters rich in plenitude, you indeed dwell as the treasures; you bear the auspicious will and you bear Ṛta. You are also the consorts of a noble progeny; may Sarasvatī place that vital power in the one who sings.

आ॒पः । रे॒व॒तीः॒ । क्षय॑थ । हि । वस्वः॑ । क्रतु॑म् । च॒ । भ॒द्रम् । बि॒भृ॒थाम् । ऋत॑म् । च॒ । रा॒यः । च॒ । स्थ । सु॒ऽअ॒प॒त्यस्य॑ । पत्नीः॑ । सर॑स्वती । तत् । गृ॒ण॒ते । वयः॑ । धा॒त् ॥आपः । रेवतीः । क्षयथ । हि । वस्वः । क्रतुम् । च । भद्रम् । बिभृथाम् । ऋतम् । च । रायः । च । स्थ । सुअपत्यस्य । पत्नीः । सरस्वती । तत् । गृणते । वयः । धात् ॥āpaḥ | revatīḥ | kṣayatha | hi | vasvaḥ | kratum | ca | bhadram | bibhṛthām | ṛtam | ca | rāyaḥ | ca | stha | su-apatyasya | patnīḥ | sarasvatī | tat | gṛṇate | vayaḥ | dhāt

आपःwaters (O Waters)
आपः:
सम्बोधन/कर्तृ (स्तुत्याः देवताः)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
रेवतीःrich, bountiful
रेवतीः:
विशेषण (आपः)
TypeAdjective
Rootरेवत् (प्रातिपदिक) → रेवती (स्त्री)
क्षयथyou dwell / abide
क्षयथ:
क्रिया (कर्तृ: आपः)
TypeVerb
Rootक्षि (क्षयति) धातु
हिindeed, for
हि:
सम्बन्ध-बोधक (हेतु/निश्चय)
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
वसवःthe Vasus (gods of wealth)
वसवः:
कर्तृ/सम्बोधन (देवगणः)
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
क्रतुम्will, resolve, power of intention
क्रतुम्:
कर्म
TypeNoun
Rootक्रतु (प्रातिपदिक)
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
भद्रम्auspicious (good)
भद्रम्:
कर्म (क्रतुं विशेषयति/समुच्चितम्)
TypeAdjective (used substantively)
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
बिभृथyou bear, you carry
बिभृथ:
क्रिया (कर्तृ: आपः)
TypeVerb
Rootभृ (भरति) धातु
अमृतम्immortality; ambrosia
अमृतम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
रायःof wealth, of riches
रायः:
सम्बन्ध (स्वपत्यस्य)
TypeNoun
Rootराय्/रायि (प्रातिपदिक)
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
स्थyou are / you stand
स्थ:
क्रिया (कर्तृ: आपः)
TypeVerb
Rootअस् (भवति) धातु
स्वपत्यस्यof good lordship / of good husbandry (good mastery)
स्वपत्यस्य:
सम्बन्ध (पत्नीः)
TypeNoun
Rootस्वपत्य (प्रातिपदिक)
पत्नीःwives, consorts
पत्नीः:
कर्तृ/सम्बोधन (आपः)
TypeNoun
Rootपत्नी (प्रातिपदिक)
सरस्वतीSarasvatī
सरस्वती:
कर्तृ (विशेषतः)
TypeNoun (proper/theonym)
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
तत्that
तत्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
गृणतेto/for the singer who praises
गृणते:
सम्प्रदान (दत्तिः—यस्मै)
TypeVerb
Rootगृ (गृणाति/गृणते) धातु
वयःvital strength; vigor
वयः:
कर्म
TypeNoun
Rootवयस् (प्रातिपदिक)
धात्may (she) place / grant
धात्:
क्रिया (कर्तृ: सरस्वती/आपः)
TypeVerb
Rootधा (दधाति) धातु