HomeRig VedaMandala 10Sukta 27Mantra 19
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 19

Sukta 10.27

Rishi: Unknown/uncertain
Devata: Arya/Noble power as operative principle; Indra context possible at sūkta level
Chandas: Trishtubh (likely; needs verification)

अपश्यं ग्रामं वहमानमारादचक्रया स्वधया वर्तमानम् । सिषक्त्यर्यः प्र युगा जनानां सद्यः शिश्ना प्रमिनानो नवीयान् ॥

अप॑श्यं॒ ग्रामं॒ वह॑मानमा॒राद॑च॒क्रया॑ स्व॒धया॒ वर्त॑मानम् । सिष॑क्त्य॒र्यः प्र यु॒गा जना॑नां स॒द्यः शि॒श्ना प्र॑मिना॒नो नवी॑यान् ॥

ápaśyaṃ grā́maṃ váhamānam ārā́d acakráyā svadháyā vártamānam | síṣakty aryáḥ prá yugā́ janā́nāṃ sadyáḥ śiśnā́ prámināno navī́yān ||

I beheld from afar the moving host, going without wheels, moving by its own law of power. The noble one yokes forward the generations of men; at once, ever-new, he breaks the rigid virility of the old formations.

अप॑श्यम् । ग्रामम् । वह॑मानम् । आ॒रात् । अ॒च॒क्रया॑ । स्व॒धया॑ । वर्त॑मानम् । सिस॑क्ति । अ॒र्यः । प्र । यु॒गा । जना॑नाम् । स॒द्यः । शि॒श्ना । प्र॒ऽमि॒ना॒नः । नवी॑यान् ॥अपश्यम् । ग्रामम् । वहमानम् । आरात् । अचक्रया । स्वधया । वर्तमानम् । सिसक्ति । अर्यः । प्र । युगा । जनानाम् । सद्यः । शिश्ना । प्रमिनानः । नवीयान् ॥apaśyam | grāmam | vahamānam | ārāt | acakrayā | svadhayā | vartamānam | sisakti | aryaḥ | pra | yugā | janānām | sadyaḥ | śiśnā | pra-minānaḥ | navīyān

अपश्यत्I saw
अपश्यत्:
Kartā
TypeVerb
Root√पश् (दृश्-अर्थे)
ग्रामम्the troop/host (company)
ग्रामम्:
Karma
TypeNoun
Rootग्राम (प्रातिपदिक)
वहमानम्being carried / moving along
वहमानम्:
Karma
TypeVerb
Root√वह्
आरात्from near, close by
आरात्:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootआरात् (निपात/अव्यय)
अचक्रयाwith a wheel-less (chariot), without wheels
अचक्रया:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootअ-चक्र (प्रातिपदिक) / चक्र (प्रातिपदिक)
स्वधयाby its own power / by svadhā
स्वधया:
Karaṇa
TypeNoun
Rootस्वधा (प्रातिपदिक)
वर्तमानम्moving, proceeding
वर्तमानम्:
Karma
TypeVerb
Root√वृत् (वर्तते)
सिषक्तिhe attaches / yokes / fastens
सिषक्ति:
Kartā
TypeVerb
Root√सञ्ज्/सज् (सिषक्ति = ‘आसजति/संयोजयति’)
अर्यःthe Arya (noble man)
अर्यः:
Kartā
TypeNoun
Rootअर्य (प्रातिपदिक)
प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
युगाyokes (pairs)
युगा:
Karma
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
जनानाम्of the people
जनानाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
सद्यःimmediately
सद्यः:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootसद्यः (अव्यय)
शिश्नाwith the phallus
शिश्ना:
Karaṇa
TypeNoun
Rootशिश्न (प्रातिपदिक)
प्रमिनानःdestroying, overpowering
प्रमिनानः:
Kartā
TypeVerb
Root√मा (मिनाति ‘क्षपयति/हिंसति’)
नवीयान्the newer/younger (one)
नवीयान्:
Karma
TypeAdjective
Rootनवीयस् (प्रातिपदिक; ‘नव’ तुलनात्मक)