HomeRig VedaMandala 10Sukta 27Mantra 15
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 15

Sukta 10.27

Rishi: Unknown/uncertain
Devata: Indra (probable sūkta devatā), with encoded ‘heroes’ as Indra’s aids/powers
Chandas: Trishtubh (likely; needs verification)

सप्त वीरासो अधरादुदायन्नष्टोत्तरात्तात्समजग्मिरन्ते । नव पश्चातात्स्थिविमन्त आयन्दश प्राक्सानु वि तिरन्त्यश्नः ॥

स॒प्त वी॒रासो॑ अध॒रादुदा॑यन्न॒ष्टोत्त॒रात्ता॒त्सम॑जग्मिर॒न्ते । नव॑ प॒श्चाता॑त्स्थिवि॒मन्त॑ आय॒न्दश॒ प्राक्सानु॒ वि ति॑र॒न्त्यश्न॑: ॥

saptá vīrā́so adharā́d úd āyan aṣṭóttarā́ttāt sám ajagmiran te | náva paścā́tāt sthivímanta āyan dáśa prā́k sā́nu ví tiranty áśnaḥ ||

Seven heroic powers rose up from below; eight from the higher side came together at the end. Nine came from behind, strong in their mass; ten in front stretch out the ridge of the stone—opening a passage through the resisting hardness.

स॒प्त । वी॒रासः॑ । अ॒ध॒रात् । उत् । आ॒य॒न् । अ॒ष्ट । उ॒त्त॒रात्ता॑त् । सम् । अ॒ज॒ग्मि॒र॒न् । ते । नव॑ । प॒श्चाता॑त् । स्थि॒वि॒ऽमन्तः॑ । आ॒य॒न् । दश॑ । प्राक् । सानु॑ । वि । ति॒र॒न्ति॒ । अश्नः॑ ॥सप्त । वीरासः । अधरात् । उत् । आयन् । अष्ट । उत्तरात्तात् । सम् । अजग्मिरन् । ते । नव । पश्चातात् । स्थिविमन्तः । आयन् । दश । प्राक् । सानु । वि । तिरन्ति । अश्नः ॥sapta | vīrāsaḥ | adharāt | ut | āyan | aṣṭa | uttarāttāt | sam | ajagmiran | te | nava | paścātāt | sthivi-mantaḥ | āyan | daśa | prāk | sānu | vi | tiranti | aśnaḥ

सप्तseven
सप्त:
विशेषण (वीरासः इत्यस्य)
TypeNumeral
Rootसप्तन् (संख्या-प्रातिपदिक) अथवा अव्यय-रूप
वीरासःheroes/men
वीरासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
अधरात्from below
अधरात्:
अपादान (गमनस्य/उदायन् इत्यस्य)
TypeIndeclinable (adverbial) / Noun-derived
Rootअधरा (प्रातिपदिक; अव्ययीभाव/तसिल्)
उदायन्they went up/rose
उदायन्:
क्रिया
TypeVerb
Root√या (याति) + उद् (उपसर्ग)
अष्टeight
अष्ट:
विशेषण (समजग्मिरे इत्यस्य कर्तृ-समूहस्य)
TypeNumeral
Rootअष्टन् (संख्या-प्रातिपदिक) अथवा अव्यय-रूप
उत्तरात्from above
उत्तरात्:
अपादान
TypeIndeclinable (adverbial) / Noun-derived
Rootउत्तरा (प्रातिपदिक; अव्ययीभाव/तसिल्)
तात्from there
तात्:
अपादान (उत्तरात् इत्यस्य सह)
TypeIndeclinable (pronominal adverb)
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + तसिल्
समजग्मिरेthey came together/met
समजग्मिरे:
क्रिया
TypeVerb
Root√गम् (गच्छति) + सम् (उपसर्ग)
अन्तेat the end / in the end
अन्ते:
अधिकरण
TypeNoun
Rootअन्त (प्रातिपदिक)
नवnine
नव:
विशेषण (आयन् इत्यस्य कर्तृ-समूहस्य)
TypeNumeral
Rootनवन् (संख्या-प्रातिपदिक) अथवा अव्यय-रूप
पश्चातात्from behind
पश्चातात्:
अपादान
TypeIndeclinable (adverbial)
Rootपश्चात् (अव्यय) + तसिल्-विस्तार (RV: पश्चातात्)
स्थिविमन्तःhaving firmness/steadfastness (firm ones)
स्थिविमन्तः:
कर्तृ (आयन् इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootस्थिवि-मत् (प्रातिपदिक; -मत् प्रत्यय)
आयन्they came
आयन्:
क्रिया
TypeVerb
Root√या (याति) + आ (उपसर्ग)
दशten
दश:
विशेषण (तिरन्ति इत्यस्य कर्तृ-समूहस्य)
TypeNumeral
Rootदशन् (संख्या-प्रातिपदिक) अथवा अव्यय-रूप
प्राक्forward/in front
प्राक्:
अधिकरण/दिक्-निर्देश (तिरन्ति इत्यस्य)
TypeIndeclinable (directional adverb)
Rootप्राञ्च्/प्राक् (दिक्-अव्यय)
सानुridge/slope
सानु:
कर्म (वि तिरन्ति इत्यस्य)
TypeNoun
Rootसानु (प्रातिपदिक)
विapart/through (intensifying ‘cross’)
वि:
क्रियाविशेषक
TypeIndeclinable (preverb)
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
तिरन्तिthey cross/overpass
तिरन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√तॄ (तारयति/तरति ‘to cross’)
अश्नःof the rock/stone
अश्नः:
सम्बन्ध (सानु इत्यस्य: ‘ridge of rock’)
TypeNoun
Rootअश्न (प्रातिपदिक; RV ‘stone/rock’)