HomeRig VedaMandala 10Sukta 23Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 10.23

Rishi: Vimada (Vaimada) (traditional attribution for RV 10.23)
Devata: Indra (with R̥bhus invoked/associated)
Chandas: Trishtubh (likely; requires metrical verification)

हरी न्वस्य या वने विदे वस्विन्द्रो मघैर्मघवा वृत्रहा भुवत् । ऋभुर्वाज ऋभुक्षाः पत्यते शवोऽव क्ष्णौमि दासस्य नाम चित् ॥

हरी॒ न्व॑स्य॒ या वने॑ वि॒दे वस्विन्द्रो॑ म॒घैर्म॒घवा॑ वृत्र॒हा भु॑वत् । ऋ॒भुर्वाज॑ ऋभु॒क्षाः प॑त्यते॒ शवोऽव॑ क्ष्णौमि॒ दास॑स्य॒ नाम॑ चित् ॥

harī́ nv asya yā́ váne vidé vásv índro magháir maghávā vṛtrahā́ bhúvat | ṛbhúr vā́ja ṛbhukṣā́ḥ patyate śávo 'vá kṣṇáumi dā́sasya nā́ma cit ||

Now his two tawny powers, found in the wood, discover the treasure; Indra becomes the bountiful by bounties, the slayer of the coverer. R̥bhu, Vāja, R̥bhukṣan—strength rules; I grind down even the very name of the hostile Dāsa.

हरी॒ इति॑ । नु । अ॒स्य॒ । या । वने॑ । वि॒दे । वसु॑ । इन्द्रः॑ । म॒घैः । म॒घऽवा॑ । वृ॒त्र॒ऽहा । भु॒व॒त् । ऋ॒भुः । वाजः॑ । ऋ॒भु॒क्षाः । प॒त्य॒ते॒ । शवः॑ । अव॑ । क्ष्णौ॒मि॒ । दास॑स्य । नाम॑ । चि॒त् ॥हरी इति । नु । अस्य । या । वने । विदे । वसु । इन्द्रः । मघैः । मघवा । वृत्रहा । भुवत् । ऋभुः । वाजः । ऋभुक्षाः । पत्यते । शवः । अव । क्ष्णौमि । दासस्य । नाम । चित् ॥harī iti | nu | asya | yā | vane | vide | vasu | indraḥ | maghaiḥ | magha-vā | vṛtra-hā | bhuvat | ṛbhuḥ | vājaḥ | ṛbhukṣāḥ | patyate | śavaḥ | ava | kṣṇaumi | dāsasya | nāma | c it

हरीthe two bay horses (of Indra)
हरी:
Kartā
TypeNoun
Rootहरि- (प्रातिपदिक)
नुnow, indeed
नु:
TypeIndeclinable
Rootनु (निपात)
अस्यof him/this (Indra)
अस्य:
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
याwhich (one)
या:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वनेin the wood/forest
वने:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootवन- (प्रातिपदिक)
विदेhas found/knows
विदे:
TypeVerb
Root√विद् (विदँ ज्ञाने)
वसुwealth, good
वसु:
Karma
TypeNoun
Rootवसु- (प्रातिपदिक)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootइन्द्र- (प्रातिपदिक)
मघैःwith gifts/bounties
मघैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootमघ- (प्रातिपदिक)
मघवाthe bountiful one
मघवा:
Kartā
TypeNoun
Rootमघवन्- (प्रातिपदिक)
वृत्रहाVṛtra-slayer
वृत्रहा:
Kartā
TypeNoun
Rootवृत्रहन्- (प्रातिपदिक)
भुवत्became/was
भुवत्:
TypeVerb
Root√भू (भू सत्तायाम्)
ऋभुःR̥bhu
ऋभुः:
Kartā
TypeNoun
Rootऋभु- (प्रातिपदिक)
वाजःVāja
वाजः:
Kartā
TypeNoun
Rootवाज- (प्रातिपदिक)
ऋभुक्षाःR̥bhukṣā
ऋभुक्षाः:
Kartā
TypeNoun
Rootऋभुक्षन्/ऋभुक्ष- (प्रातिपदिक)
पत्यतेrules/is lord over
पत्यते:
TypeVerb
Root√पत् (पतँ गतौ) / √पत् (पतँ स्वाम्ये) → पत्यते
शवःmight, strength
शवः:
Karma
TypeNoun
Rootशवस्-/शव- (प्रातिपदिक)
अवdown, away (as preverb)
अव:
TypeIndeclinable
Rootअव (उपसर्ग/अव्यय)
क्ष्णौमिI strike down / I destroy
क्ष्णौमि:
TypeVerb
Root√क्ष्णु/√क्ष्णो (क्ष्णु हिंसायाम्/क्ष्णो क्षये) — वैदिक रूप
दासस्यof the Dāsa (enemy)
दासस्य:
TypeNoun
Rootदास- (प्रातिपदिक)
नामname
नाम:
Karma
TypeNoun
Rootनामन्- (प्रातिपदिक)
चित्even
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)