HomeRig VedaMandala 10Sukta 22Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 10.22

Rishi: Unknown from provided excerpt
Devata: Indra
Chandas: Trishtubh (probable; requires verification)

त्वं त्या चिद्वातस्याश्वागा ऋज्रा त्मना वहध्यै । ययोर्देवो न मर्त्यो यन्ता नकिर्विदाय्यः ॥

त्वं त्या चि॒द्वात॒स्याश्वागा॑ ऋ॒ज्रा त्मना॒ वह॑ध्यै । ययो॑र्दे॒वो न मर्त्यो॑ य॒न्ता नकि॑र्वि॒दाय्य॑: ॥

tváṃ tyā́ cid vā́tasya aśvā́gā ṛjrā́ tmanā́ váhadhyai | yáyor devó ná mártyo yantā́ nákir vidā́yyaḥ ||

You indeed came with those wind-horses, straight and bright, by your own self-force, to carry us onward. Of those steeds no mortal, but only the divine, is the true driver; none can fully know their secret movement.

त्वम् । त्या । चि॒त् । वात॑स्य । अश्वा॑ । आ । अ॒गाः॒ । ऋ॒ज्रा । त्मना॑ । वह॑ध्यै । ययोः॑ । दे॒वः । न । मर्त्यः॑ । य॒न्ता । नकिः॑ । वि॒दाय्यः॑ ॥त्वम् । त्या । चित् । वातस्य । अश्वा । आ । अगाः । ऋज्रा । त्मना । वहध्यै । ययोः । देवः । न । मर्त्यः । यन्ता । नकिः । विदाय्यः ॥tvam | tyā | cit | vātasya | aśvā | ā | agāḥ | ṛjrā | tmanā | vahadhyai | yayoḥ | devaḥ | na | martyaḥ | yantā | nakiḥ | vidāyyaḥ

त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्याthat (one)
त्या:
कर्म
TypePronoun (demonstrative)
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
चित्even, indeed
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
वातस्यof the Wind (Vāta)
वातस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootवात (प्रातिपदिक)
अश्वाhorses
अश्वा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
आगाःyou came / you led (hither)
आगाः:
TypeVerb
Root√गम् (गच्छति)
ऋज्राःruddy, tawny
ऋज्राः:
कर्तृ (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootऋज्र (प्रातिपदिक)
त्मनाby yourself, in person
त्मना:
करण
TypeNoun (instrumental of manner)
Rootत्मन् (प्रातिपदिक; ‘स्व-त्मन्’ = self)
वहध्यैto convey, to carry
वहध्यै:
प्रयोजन (उद्देश्य)
TypeVerbal infinitive
Root√वह् (वहति) → वहध्य (इच्छार्थ/विध्यर्थ-इन्फिनिटिव-प्रयोगः)
ययोःof which two / of whom two
ययोः:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun (relative)
Rootय (सर्वनाम-प्रातिपदिक; relative)
देवःa god
देवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
मर्त्यःa mortal
मर्त्यः:
कर्तृ (समुच्चित/विकल्पित)
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
यन्ताcontroller, restrainer, driver
यन्ता:
कर्तृ
TypeAgent noun
Root√यम् (यच्छति/यमयति) → यन्तृ (agent-noun) / यन्ता (RV agent form)
नकिःno one
नकिः:
TypeIndeclinable (negative pronoun)
Rootनकिस्/नकिः (निपात/सर्वनाम-अव्यय; ‘no one’)
विदाय्यःto be found/known; discoverable
विदाय्यः:
कर्तृ (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective (potential/gerundive sense)
Root√विद् (वेद) → विदाय्य (gerundive/ability-adj. ‘to be found/known’)