HomeRig VedaMandala 10Sukta 22Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 10.22

Rishi: Unknown from provided excerpt
Devata: Indra (Vajrī)
Chandas: Trishtubh (probable; requires verification)

युजानो अश्वा वातस्य धुनी देवो देवस्य वज्रिवः । स्यन्ता पथा विरुक्मता सृजानः स्तोष्यध्वनः ॥

यु॒जा॒नो अश्वा॒ वात॑स्य॒ धुनी॑ दे॒वो दे॒वस्य॑ वज्रिवः । स्यन्ता॑ प॒था वि॒रुक्म॑ता सृजा॒नः स्तो॒ष्यध्व॑नः ॥

yujānó aśvā vā́tasya dhúnī devó devásya vajri-vaḥ | syántā pathā́ virúkmātā sṛjānás stoṣy ádhvanaḥ ||

Yoking the horses, the rushing powers of the Wind, O Vajrin, the god who serves the divine work, you set flowing paths of radiant movement; creating the way, you become the praise along the journey.

यु॒जा॒नः । अश्वा॑ । वात॑स्य । धुनी॒ इति॑ । दे॒वः । दे॒वस्य॑ । व॒ज्रि॒ऽवः॒ । स्यन्ता॑ । प॒था । वि॒रुक्म॑ता । सृ॒जा॒नः । स्तो॒षि॒ । अध्व॑नः ॥युजानः । अश्वा । वातस्य । धुनी इति । देवः । देवस्य । वज्रिवः । स्यन्ता । पथा । विरुक्मता । सृजानः । स्तोषि । अध्वनः ॥yujānaḥ | aśvā | vātasya | dhunī iti | devaḥ | devasya | vajri-vaḥ | syantā | pathā | virukmatā | sṛjānaḥ | stoṣi | adhvanaḥ

युजानःyoking / harnessing
युजानः:
कर्तृ
TypeVerb (participial)
Rootयुज् (धातु) → युज् + शानच्
अश्वान्horses
अश्वान्:
कर्म
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
वातस्यof the wind
वातस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootवात (प्रातिपदिक)
धुनीthe roaring/whirling one (rush, surge)
धुनी:
कर्तृ (वाक्ये विशेषण/उपपद-सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootधुनी (प्रातिपदिक; ‘धुनि/धुनी’)
देवःthe god
देवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
देवस्यof the god (divine)
देवस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
वज्रिवःO wielder of the thunderbolt
वज्रिवः:
सम्बोधन
TypeNoun/Adjective (vocative epithet)
Rootवज्रिन् (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य विशेषणम्)
स्यन्ता(the two) streaming / flowing
स्यन्ता:
कर्तृ
TypeVerb (participial)
Rootस्यन्द् (धातु) → स्यन्द् + शतृ/शानच् (वैदिक रूप)
पथाby the path / along the way
पथा:
करण/अध्व-मार्ग (instrumental of path)
TypeNoun
Rootपथ (प्रातिपदिक)
विरुक्मताwith shining ornaments / glittering
विरुक्मता:
विशेषण (करणे सह)
TypeAdjective
Rootविरुक्मत् (प्रातिपदिक; वि- + रुक्म + मतुप्)
सृजानःreleasing / letting loose
सृजानः:
कर्तृ
TypeVerb (participial)
Rootसृज् (धातु) → सृज् + शानच्
स्तोस्यI shall praise
स्तोस्य:
कर्तृ (वक्ता)
TypeVerb
Rootस्तु (धातु) → लृट्/लुट्? (वैदिक भविष्यत्/इच्छार्थ) 1sg
अध्वनःof the journey / of the road
अध्वनः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootअध्वन् (प्रातिपदिक)