Mantra 2
Sukta 10.188
Devata: Agni Jātavedas
Samhita Patha (Devanagari)
अस्य प्र जातवेदसो विप्रवीरस्य मीळ्हुषः । महीमियर्मि सुष्टुतिम् ॥
Samhita Patha (IAST)
अ॒स्य प्र जा॒तवे॑दसो॒ विप्र॑वीरस्य मी॒ळ्हुष॑: । म॒हीमि॑यर्मि सुष्टु॒तिम् ॥
Transliteration
asyá prá jā́tavedaso víprāvīrasya mīḷhúṣaḥ | mahī́m iyarmi suṣṭutím ||
Translation
To this Jātavedas—rich in inspired heroes and a bounteous giver—I uplift a great and well-shaped hymn of praise.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒स्य । प्र । जा॒तऽवे॑दसः । विप्र॑ऽवीरस्य । मी॒ळ्हुषः॑ । म॒हीम् । इ॒य॒र्मि॒ । सु॒ऽस्तु॒तिम् ॥अस्य । प्र । जातवेदसः । विप्रवीरस्य । मीळ्हुषः । महीम् । इयर्मि । सुस्तुतिम् ॥asya | pra | jāta-vedasaḥ | vipra-vīrasya | mīḷhuṣaḥ | mahīm | iyarmi | su-stutim
Word by Word
अस्यof this (one); of him/it
अस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → अस्य (षष्ठी एक.)
प्रforth; forward; intensifier
प्र:
क्रियाविशेषण (preverb to verb)
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
जातवेदसःof Jātavedas (Agni), ‘knower of births/creatures’
जातवेदसः:
सम्बन्ध (genitive: of Jātavedas/Agni)
TypeNoun (proper epithet)
Rootजातवेदस् (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समास: जात- + वेदस्)
विप्रवीरस्यof the sage-heroic (one); having inspired/wise heroes
विप्रवीरस्य:
विशेषण-सम्बन्ध (genitive attribute)
TypeAdjective (epithet)
Rootविप्रवीर (प्रातिपदिक; कर्मधारय/तत्पुरुष: विप्र- + वीर)
मीळ्हुषःof the bountiful/beneficent (one)
मीळ्हुषः:
विशेषण-सम्बन्ध (genitive attribute)
TypeAdjective (epithet)
Rootमीळ्हु (प्रातिपदिक; RV-archaic, ‘bountiful/beneficent’, esp. of Agni/Indra)
महीम्great (one); great (praise)
महीम्:
कर्म (object)
TypeAdjective (used substantively) / Noun
Rootमही (प्रातिपदिक; ‘great’, also ‘earth’ in other contexts)
ईयर्मिI raise / I set in motion / I utter
ईयर्मि:
क्रिया (with अहम् implied as कर्ता)
TypeVerb
Rootईर्/ईरय् (धातु: ‘to set in motion, raise, arouse’)
सुष्टुतिम्a well-formed hymn of praise
सुष्टुतिम्:
कर्म (object; apposition to महीम्)
TypeNoun
Rootसु- + स्तुति (प्रातिपदिक; ‘good praise’, from √स्तु ‘to praise’)