Mantra 1
Sukta 10.188
Devata: Agni Jātavedas
Samhita Patha (Devanagari)
प्र नूनं जातवेदसमश्वं हिनोत वाजिनम् । इदं नो बर्हिरासदे ॥
Samhita Patha (IAST)
प्र नू॒नं जा॒तवे॑दस॒मश्वं॑ हिनोत वा॒जिन॑म् । इ॒दं नो॑ ब॒र्हिरा॒सदे॑ ॥
Transliteration
prá nūnáṃ jā́tavedasam áśvaṃ hinota vā́jinam | idáṃ no bर्हír āsáde ||
Translation
Now urge forward the steed of Jātavedas, the forceful carrier of plenitude; let him come to sit upon this our sacred seat (the prepared field of offering).
Padapatha (Word Analysis)
प्र । नू॒नम् । जा॒तऽवे॑दसम् । अश्व॑म् । हि॒नो॒त॒ । वा॒जिन॑म् । इ॒दम् । नः॒ । ब॒र्हिः । आ॒ऽसदे॑ ॥प्र । नूनम् । जातवेदसम् । अश्वम् । हिनोत । वाजिनम् । इदम् । नः । बर्हिः । आसदे ॥pra | nūnam | jāta-vedasam | aśvam | hinota | vājinam | idam | naḥ | barhiḥ | āsade
Word by Word
प्रforth, forward
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (upasarga)
नूनम्now, indeed
नूनम्:
—
TypeIndeclinable
Rootनूनम्
जातवेदसम्Jātavedas (Agni), ‘knower of births/creatures’
जातवेदसम्:
Karma (object of implied address/bringing-forth; in sense ‘(invoke) Jātavedas’)
TypeNoun (proper/epithet)
Rootजातवेदस् (प्रातिपदिक; epithet of Agni)
अश्वम्horse
अश्वम्:
Karma (object of हिनोत)
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
हिनोतimpels, drives on
हिनोत:
Kriyā (verbal action); Kartā understood (Jātavedas/Agni)
TypeVerb
Rootहि (धातु; ‘to impel, set in motion’)
वाजिनम्swift/strong; prize-winning (steed)
वाजिनम्:
Karma (in apposition to अश्वम्)
TypeAdjective/Substantive
Rootवाजिन् (प्रातिपदिक)
इदम्this
इदम्:
Kartā (of implied copula / deictic subject: ‘this …’)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःfor us / our
नः:
Sampradāna (beneficiary: ‘for us’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
बर्हिःsacrificial grass, barhis
बर्हिः:
Kartā (subject of आसदे)
TypeNoun
Rootबर्हिस् (प्रातिपदिक)
आसदेsits down, is spread/laid for sitting
आसदे:
Kriyā (verbal action); subject = बर्हिः
TypeVerb
Rootआ + सद् (धातु; ‘to sit, settle’)