Mantra 3
Sukta 10.188
Devata: Agni Jātavedas (through his rucas, radiant carriers)
Samhita Patha (Devanagari)
या रुचो जातवेदसो देवत्रा हव्यवाहनीः । ताभिर्नो यज्ञमिन्वतु ॥
Samhita Patha (IAST)
या रुचो॑ जा॒तवे॑दसो देव॒त्रा ह॑व्य॒वाह॑नीः । ताभि॑र्नो य॒ज्ञमि॑न्वतु ॥
Transliteration
yā́ rúcó jā́tavedaso devatrā́ havyavā́hanīḥ | tā́bhir no yajñám invatu ||
Translation
The rays of Jātavedas that bear the offering godward—by those may he set our sacrifice in motion and lead it to its fulfillment.
Padapatha (Word Analysis)
याः । रुचः॑ । जा॒तऽवे॑दसः । दे॒व॒ऽत्रा । ह॒व्य॒ऽवाह॑नीः । ताभिः॑ । नः॒ । य॒ज्ञम् । इ॒न्व॒तु॒ ॥याः । रुचः । जातवेदसः । देवत्रा । हव्यवाहनीः । ताभिः । नः । यज्ञम् । इन्वतु ॥yāḥ | rucaḥ | jāta-vedasaḥ | deva-trā | havya-vāhanīḥ | tābhiḥ | naḥ | yajñam | invatu
Word by Word
याःwhich/that (fem. pl.)
याः:
कर्तृ (सहायक-कर्तृ; ‘ताः’ = those [fires/flames])
TypePronoun/Adjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रुचःlights, flames, splendors
रुचः:
कर्तृ (याः रुचः = the shining flames)
TypeNoun
Rootरुच् (प्रातिपदिक: रुच्/रुचि- ‘प्रकाश/ज्वाला’)
जातवेदसःJātavedas (Agni), knower of all births
जातवेदसः:
कर्तृ (रुचः … जातवेदसः = the Jātavedas-fires)
TypeNoun (epithet)
Rootजातवेदस् (प्रातिपदिक; अग्नि-विशेषण/नाम)
देवत्राgodward; among/for the gods
देवत्रा:
अधिकरण (क्षेत्र/दिशा: ‘among/for the gods’)
TypeIndeclinable
Rootदेवत्रा (अव्यय; देव + -त्रा ‘देवेषु/देवसम्बन्धे’)
हव्यवाहनीःoblation-bearing (fires)
हव्यवाहनीः:
कर्तृ (जातवेदसः के?—हव्यवाहनीः)
TypeAdjective/Noun
Rootहव्यवाहनी (प्रातिपदिक; हव्य-वाहन ‘oblation-bearing’, स्त्री)
ताभिःwith/by those
ताभिः:
करण (by/with those [fires/flames])
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःto us; for us
नः:
सम्प्रदान (to us) / हित-सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
यज्ञम्sacrifice, ritual
यज्ञम्:
कर्म (what is to be furthered)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
इन्वतुlet them impel/further
इन्वतु:
क्रिया (विधेय) — ‘let them further’
TypeVerb
Rootइन्/इन्व् (धातु; ‘प्रेरणे/गत्यर्थे’—to set in motion, further)