Mantra 3
Sukta 10.185
Devata: Ādityas (sons of Aditi) as givers of light and life
Samhita Patha (Devanagari)
यस्मै पुत्रासो अदितेः प्र जीवसे मर्त्याय । ज्योतिर्यच्छन्त्यजस्रम् ॥
Samhita Patha (IAST)
यस्मै॑ पु॒त्रासो॒ अदि॑ते॒: प्र जी॒वसे॒ मर्त्या॑य । ज्योति॒र्यच्छ॒न्त्यज॑स्रम् ॥
Transliteration
yásmai putrā́so áditeḥ prá jīváse mártyāya | jyótir yácchanty ájasram ||
Translation
To the mortal for whom Aditi’s sons advance the power to live, they unceasingly grant light—so life may be sustained by a continual illumination rather than by struggle in darkness.
Padapatha (Word Analysis)
यस्मै॑ । पु॒त्रासः॑ । अदि॑तेः । प्र । जी॒वसे॑ । मर्त्या॑य । ज्योतिः॑ । यच्छ॑न्ति । अज॑स्रम् ॥यस्मै । पुत्रासः । अदितेः । प्र । जीवसे । मर्त्याय । ज्योतिः । यच्छन्ति । अजस्रम् ॥yasmai | putrāsaḥ | aditeḥ | pra | jīvase | martyāya | jyotiḥ | yacchanti | ajasram
Word by Word
यस्मैto whom
यस्मै:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → यस्-
पुत्रासःsons
पुत्रासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
अदितेःof Aditi
अदितेः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun (Proper/Deity)
Rootअदिति (प्रातिपदिक)
प्रforth, forward
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
जीवसेfor living, to live
जीवसे:
प्रयोजन (उद्देश्य)
TypeVerb (infinitival form)
Rootजीव् (धातु)
मर्त्यायfor the mortal (man)
मर्त्याय:
सम्प्रदान
TypeNoun/Adjective
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
ज्योतिःlight
ज्योतिः:
कर्म (यच्छन्ति इति क्रियायाः)
TypeNoun
Rootज्योतिस् (प्रातिपदिक)
यच्छन्तिthey bestow, they grant
यच्छन्ति:
कर्तृ (पुत्रासः)
TypeVerb
Rootयम् (धातु) + छन्द्-आगम (यच्छ-)
अजस्रम्unceasingly, without interruption
अजस्रम्:
विशेषण/क्रियाविशेषण (यच्छन्ति)
TypeAdjective (used adverbially)
Rootअजस्र (प्रातिपदिक)