Mantra 1
Sukta 10.185
Devata: Mitra–Aryaman–Varuṇa (Ādityas; guardians of ṛta)
Samhita Patha (Devanagari)
महि त्रीणामवोऽस्तु द्युक्षं मित्रस्यार्यम्णः । दुराधर्षं वरुणस्य ॥
Samhita Patha (IAST)
महि॑ त्री॒णामवो॑ऽस्तु द्यु॒क्षं मि॒त्रस्या॑र्य॒म्णः । दु॒रा॒धर्षं॒ वरु॑णस्य ॥
Transliteration
máhi trīṇām ávo ’stu dyukṣáṃ mitrásyā́ryamṇaḥ | durādhárṣaṃ váruṇasya ||
Translation
May the vast support of the Three be ours— the shining strength of Mitra and Aryaman, and the unassailable might of Varuṇa—so our life may stand in the clear order of the Truth.
Padapatha (Word Analysis)
महि॑ । त्री॒णाम् । अवः॑ । अ॒स्तु॒ । द्यु॒क्षम् । मि॒त्रस्य॑ । अ॒र्य॒म्णः । दुः॒ऽआ॒धर्ष॑म् । वरु॑णस्य ॥महि । त्रीणाम् । अवः । अस्तु । द्युक्षम् । मित्रस्य । अर्यम्णः । दुःआधर्षम् । वरुणस्य ॥mahi | trīṇām | avaḥ | astu | dyukṣam | mitrasya | aryamṇaḥ | duḥ-ādharṣam | varuṇasya
Word by Word
महिgreatly; much
महि:
विशेषण-भावे (क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootमहि (अव्यय; महत्-प्रातिपदिक-सम्बद्ध) अथवा महि- (intensifier)
त्रीणाम्of the three
त्रीणाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘of the three’
TypeNoun (Numeral)
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिकम्)
अवःhelp; favour; protection
अवः:
कर्तृ/विधेय-नाम (वाक्यस्य विषयः) — ‘help/favour’
TypeNoun
Rootअवस् (प्रातिपदिकम्)
अस्तुmay it be
अस्तु:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (धातुः)
द्युक्षम्shining; radiant
द्युक्षम्:
कर्म/विधेय-विशेषण (अवः-विशेषणम्) — ‘shining/bright’
TypeAdjective
Rootद्युक्ष (प्रातिपदिकम्; ‘द्युत्/द्यौ’ इत्यादि-सम्बद्धः)
मित्रस्यof Mitra
मित्रस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘of Mitra’
TypeNoun (Deity name)
Rootमित्र (प्रातिपदिकम्)
अर्यम्णःof Aryaman
अर्यम्णः:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘of Aryaman’
TypeNoun (Deity name)
Rootअर्यमन् (प्रातिपदिकम्)
दुराधर्षम्unassailable; hard to overcome
दुराधर्षम्:
कर्म/विधेय-विशेषण (अवः-विशेषणम्) — ‘unassailable’
TypeAdjective
Rootदुराधर्ष (प्रातिपदिकम्; दुर्- + आधर्ष ‘to assail’ से ‘hard to assail’)
वरुणस्यof Varuṇa
वरुणस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘of Varuṇa’
TypeNoun (Deity name)
Rootवरुण (प्रातिपदिकम्)