Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 10.183

Devata: A generative embodied power addressed for conception/birth

अपश्यं त्वा मनसा दीध्यानां स्वायां तनू ऋत्व्ये नाधमानाम् । उप मामुच्चा युवतिर्बभूयाः प्र जायस्व प्रजया पुत्रकामे ॥

अप॑श्यं त्वा॒ मन॑सा॒ दीध्या॑नां॒ स्वायां॑ त॒नू ऋत्व्ये॒ नाध॑मानाम् । उप॒ मामु॒च्चा यु॑व॒तिर्ब॑भूया॒: प्र जा॑यस्व प्र॒जया॑ पुत्रकामे ॥

ápaśyaṃ tvā manasā dīdhyā́nāṃ svā́yāṃ tanū́ ṛ́tvye nā́dhamānām | úpa mām uccā́ yuvatír babhūyāḥ prá jāyasva prajā́yā putra-kāme ||

I beheld thee with the mind in its kindling, in thine own body, labouring in the right season. Rise up over me and become as a young woman of power; be born forth, bring forth by creative progeny—O desire for the son, O will to a new birth.

अप॑श्यम् । त्वा॒ । मन॑सा । दीध्या॑नाम् । स्वाया॑म् । त॒नू इति॑ । ऋत्व्ये॑ । नाध॑मानाम् । उप॑ । माम् । उ॒च्चा । यु॒व॒तिः । ब॒भू॒याः॒ । प्र । जा॒य॒स्व॒ । प्र॒ऽजया॑ । पु॒त्र॒ऽका॒म॒ ॥अपश्यम् । त्वा । मनसा । दीध्यानाम् । स्वायाम् । तनू इति । ऋत्व्ये । नाधमानाम् । उप । माम् । उच्चा । युवतिः । बभूयाः । प्र । जायस्व । प्रजया । पुत्रकाम ॥apaśyam | tvā | manasā | dīdhyānām | svāyām | tanū iti | ṛtvye | nādhamānām | upa | mām | uccā | yuvatiḥ | babhūyāḥ | pra | jāyasva | pra-jayā | putra-kāma

अपश्यन्(I) saw
अपश्यन्:
Kartā
TypeVerb
Root√पश् (दृश्-अर्थे)
त्वाyou
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद् (त्वद्-प्रातिपदिक)
मनसाwith (my) mind
मनसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootमनस्
दीध्यानाम्meditating, intent in thought
दीध्यानाम्:
Karma
TypeParticiple (Adjective)
Root√ध्यै (चिन्तायाम्) → दीध्याना- (वेदिक-प्रेस. पार्ट.)
स्वायाम्in (your) own
स्वायाम्:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootस्व (स्व-प्रातिपदिक)
तनूbody, person
तनू:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootतनू
ऋत्व्येseasonal/ritual (fit for the rite)
ऋत्व्ये:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootऋत्विय (ऋतु-सम्बद्ध)
नाधमानाम्being pressed/implored, yearning
नाधमानाम्:
Karma
TypeParticiple (Adjective)
Root√नाध् (पीडायाम्/याचनायाम्) → नाधमान- (वेदिक-प्रेस. पार्ट.)
उपnear, towards
उप:
TypeIndeclinable
Rootउप
माme
मा:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद् (मद्-प्रातिपदिक)
उच्चाःlofty/high (as a maiden)
उच्चाः:
Kartā
TypeAdjective (used adverbially)
Rootउच्च (उद्+√चि/उच्च-प्रातिपदिक)
युवतिःa young woman/maiden
युवतिः:
Kartā
TypeNoun
Rootयुवति
बभूयाःmay you become
बभूयाः:
Kartā
TypeVerb
Root√भू
प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र
जायस्वbe born; come into being
जायस्व:
Kartā
TypeVerb
Root√जन्
प्रजयाwith offspring
प्रजया:
Karaṇa
TypeNoun
Rootप्रजा
पुत्रकामेO (woman) desiring a son
पुत्रकामे:
Sampradāna
TypeAdjective (vocative epithet)
Rootपुत्रकाम (पुत्र+काम)