Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 10.179

Devata: Indra (with Sūrya as supporting symbol)

श्रातं हविरो ष्विन्द्र प्र याहि जगाम सूरो अध्वनो विमध्यम् । परि त्वासते निधिभिः सखायः कुलपा न व्राजपतिं चरन्तम् ॥

श्रा॒तं ह॒विरो ष्वि॑न्द्र॒ प्र या॑हि ज॒गाम॒ सूरो॒ अध्व॑नो॒ विम॑ध्यम् । परि॑ त्वासते नि॒धिभि॒: सखा॑यः कुल॒पा न व्रा॒जप॑तिं॒ चर॑न्तम् ॥

śrātáṃ havír ó ṣv indra prá yāhi jagā́ma sū́ro ádhvano vímadhyam | pári tvāsate nidhíbhiḥ sákḥāyaḥ kulapā́ ná vrā́japatiṃ cárantam ||

The offering is made ready—come forth, O Indra. The Sun has gone along the mid-course of the path. Friends sit around you with their treasures, as clansmen around the lord of the fold, moving with him.

श्रा॒तम् । ह॒विः । ओ इति॑ । सु । इ॒न्द्र॒ । प्र । या॒हि॒ । ज॒गाम॑ । सूरः॑ । अध्व॑नः । विऽम॑ध्यम् । परि॑ । त्वा॒ । आ॒स॒ते॒ । नि॒धिऽभिः॑ । सखा॑यः । कु॒ल॒ऽपाः । न । व्रा॒जऽप॑तिम् । चर॑न्तम् ॥श्रातम् । हविः । ओ इति । सु । इन्द्र । प्र । याहि । जगाम । सूरः । अध्वनः । विमध्यम् । परि । त्वा । आसते । निधिभिः । सखायः । कुलपाः । न । व्राजपतिम् । चरन्तम् ॥śṛātam | haviḥ | o iti | su | indra | pra | yāhi | jagāma | sūraḥ | adhvanaḥ | vi-madhyam | pari | tvā | āsate | nidhi-bhiḥ | sakhāyaḥ | kula-pāḥ | na | vrāja-patim | carantam

श्रातम्well-prepared (offering)
श्रातम्:
Karma (हविः-विशेषण/कर्मपद) अथवा विशेष्य-रूपेण
TypeAdjective (used substantively)
Rootश्रात (प्रातिपदिक; ‘श्रात’ = well-cooked/roasted, prepared) अथवा √श्रद्/श्रथ् (विवाद्य)
हविःoblation, sacrificial offering
हविः:
Karma (offering as object) / (with implied ‘is’)
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक) < √हु ‘to offer/sacrifice’
indeed, surely
:
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable (preverb)
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
याहिcome, go (hither)
याहि:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√या (गत्यर्थ)
जगामhas come / came
जगाम:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√गम् (गत्यर्थ)
सूरःthe Sun (Sūrya)
सूरः:
Kartā (जगाम का कर्ता)
TypeNoun
Rootसूर (प्रातिपदिक)
अध्वनःof the path, of the journey
अध्वनः:
सम्बन्ध (genitive: ‘of the path’)
TypeNoun
Rootअध्वन् (प्रातिपदिक)
विमध्यम्the midmost part, the middle region
विमध्यम्:
Karma/Adhikaraṇa (goal/extent: ‘the mid(-region)’)
TypeNoun/Adjective (substantivized)
Rootवि-मध्य (प्रातिपदिक; वि + मध्य)
परिaround
परि:
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
त्वाyou
त्वा:
Karma (आसते का कर्म)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आसतेthey sit / are seated
आसते:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√आस् (उपवेशन/स्थित्यर्थ)
निधिभिःwith treasures, with deposits (stores)
निधिभिः:
Karaṇa (means/attendant circumstance)
TypeNoun
Rootनिधि (प्रातिपदिक)
सखायःfriends, companions
सखायः:
Kartā (आसते का कर्ता)
TypeNoun
Rootसखि (प्रातिपदिक)
कुलपाःclan-protectors
कुलपाः:
Kartā (उपमान-पक्ष; implied ‘(they are) like…’)
TypeNoun
Rootकुलपा (प्रातिपदिक; कुल + पा ‘protector’)
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (उपमान-निपात)
व्राजपतिम्the lord of the cattle-pen / leader of the herd
व्राजपतिम्:
Karma (चरन्तम् का कर्म)
TypeNoun
Rootव्राजपति (प्रातिपदिक; व्राज ‘enclosure/pen’ + पति)
चरन्तम्roaming, moving about
चरन्तम्:
Karma (object described: ‘the roaming…’)
TypeVerbal adjective/participle
Root√चर् (गतौ/आचरणे) → चरन्त् (वर्तमान कृदन्त)