Mantra 2
Sukta 10.171
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
त्वं मखस्य दोधतः शिरोऽव त्वचो भरः । अगच्छः सोमिनो गृहम् ॥
Samhita Patha (IAST)
त्वं म॒खस्य॒ दोध॑त॒: शिरोऽव॑ त्व॒चो भ॑रः । अग॑च्छः सो॒मिनो॑ गृ॒हम् ॥
Transliteration
tváṁ makhásya dódhataḥ śíro áva tváco bharaḥ | ágacchaḥ somíno gṛhám ||
Translation
You didst bear away the head of Makha, stripping off the covering skin; you didst come to the house of the Soma-possessor.
Padapatha (Word Analysis)
त्वम् । म॒खस्य॑ । दोध॑तः । शिरः॑ । अव॑ । त्व॒चः । भ॒रः॒ । अग॑च्छः । सो॒मिनः॑ । गृ॒हम् ॥त्वम् । मखस्य । दोधतः । शिरः । अव । त्वचः । भरः । अगच्छः । सोमिनः । गृहम् ॥tvam | makhasya | dodhataḥ | śiraḥ | ava | tvacaḥ | bharaḥ | agacchaḥ | sominaḥ | gṛham
Word by Word
त्वम्thou / you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मखस्यof the sacrifice / of the rite
मखस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootमख (प्रातिपदिक)
दोधतःof the shaking/struggling one
दोधतः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeParticiple (Adjective) used substantively
Rootदुध् (धातु; ‘to shake, to move, to agitate’) → दोधत् (वर्तमान-कृदन्त, शतृ)
शिरःhead
शिरः:
कर्म
TypeNoun
Rootशिरस् (प्रातिपदिक)
अवdown; off; away
अव:
—
TypeIndeclinable (preverb) / particle
Rootअव (उपसर्ग/अव्यय)
त्वचःof the skin
त्वचः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootत्वच् (प्रातिपदिक)
भरःyou bear / you carry
भरः:
क्रिया
TypeVerb (finite)
Rootभृ (धातु; ‘to bear, to carry’) → भर (वर्तमान-प्रातिपदिक/नामधातु-आधार)
अगच्छःyou went / you came
अगच्छः:
क्रिया
TypeVerb (finite)
Rootगम् (धातु; ‘to go’) + उपसर्ग अ- (आगच्छ- ‘to come/go to’)
सोमिनःof the soma-offerer / of the soma-possessor
सोमिनः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun/Adjective
Rootसोमिन् (प्रातिपदिक; ‘having soma, soma-possessor/drinker’)
गृहम्house; home
गृहम्:
कर्म (गत्यर्थक-क्रियायाः गन्तव्य)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)