Mantra 1
Sukta 10.171
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
त्वं त्यमिटतो रथमिन्द्र प्रावः सुतावतः । अशृणोः सोमिनो हवम् ॥
Samhita Patha (IAST)
त्वं त्यमि॒टतो॒ रथ॒मिन्द्र॒ प्राव॑: सु॒ताव॑तः । अशृ॑णोः सो॒मिनो॒ हव॑म् ॥
Transliteration
tváṁ tyám iṭáto rátham índra prá ā́vaḥ sutā́vataḥ | áśṛṇoḥ somíno hávam ||
Translation
You, O Indra, didst advance and protect that eager-moving chariot of the Soma-presser; you didst hear the call of the one who holds the Soma-delight.
Padapatha (Word Analysis)
त्वम् । त्यम् । इ॒टतः॑ । रथ॑म् । इन्द्र॑ । प्र । आ॒वः॒ । सु॒तऽव॑तः । अशृ॑णोः । सो॒मिन॑ । हव॑म् ॥त्वम् । त्यम् । इटतः । रथम् । इन्द्र । प्र । आवः । सुतवतः । अशृणोः । सोमिन । हवम् ॥tvam | tyam | iṭataḥ | ratham | indra | pra | āvaḥ | suta-vataḥ | aśṛṇoḥ | somina | havam
Word by Word
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्यम्that (him/that one)
त्यम्:
कर्म
TypePronoun (demonstrative)
Rootत्यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इटतःof the going/advancing (one)
इटतः:
सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्धः)
TypeAdjective (genitive dependent)
Rootइट (प्रातिपदिक; ‘इट्’ = गमन/यात्रा/प्रेरणा-संबद्ध; RV में रथ-गमन-संबन्धी विशेषणरूपेण)
रथम्chariot
रथम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
प्रावःyou drove forth / set in motion / furthered
प्रावः:
क्रिया
TypeVerb
Root√अव् (रक्षण-गति-तृप्ति; उपसर्गः प्र-)
सुतावतःof the soma-presser / of one possessing pressed (soma)
सुतावतः:
सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्धः)
TypeAdjective (genitive dependent)
Rootसुतावत् (प्रातिपदिक; सुत + वत् ‘having pressed soma’)
अशृणोःyou heard
अशृणोः:
क्रिया
TypeVerb
Root√श्रु (श्रवण)
सोमिनःof the soma-offerer / of the soma-possessor
सोमिनः:
सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्धः)
TypeNoun/Adjective
Rootसोमिन् (प्रातिपदिक; ‘having soma/connected with soma’)
हवम्invocation, call
हवम्:
कर्म
TypeNoun
Rootहव (प्रातिपदिक; √हू ‘to call/invoke’ से)