HomeRig VedaMandala 10Sukta 17Mantra 9
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 9

Sukta 10.17

Rishi: Within RV 10.17 sequence.
Devata: Sarasvatī (with Pitṛs, Dakṣiṇā, and Iḷā as associated ritual powers).
Chandas: Triṣṭubh.

सरस्वतीं यां पितरो हवन्ते दक्षिणा यज्ञमभिनक्षमाणाः । सहस्रार्घमिळो अत्र भागं रायस्पोषं यजमानेषु धेहि ॥

सर॑स्वतीं॒ यां पि॒तरो॒ हव॑न्ते दक्षि॒णा य॒ज्ञम॑भि॒नक्ष॑माणाः । स॒ह॒स्रा॒र्घमि॒ळो अत्र॑ भा॒गं रा॒यस्पोषं॒ यज॑मानेषु धेहि ॥

sárasvatīṃ yā́m pitáro hávante dakṣiṇā́ yajñám abhinákṣamāṇāḥ | sahasrārghám iḷó átra bhāgáṃ rāyás póṣaṃ yájamāneṣu dhehi ||

Sarasvatī whom the Fathers call as the offering moves to its fulfilment with Dakṣiṇā: set here for us the worthy share—rich in a thousand values—and place in the sacrificers the increase of rāyas, the fullness of being and luminous prosperity.

सर॑स्वतीम् । याम् । पि॒तरः॑ । हव॑न्ते । द॒क्षि॒णा । य॒ज्ञम् । अ॒भि॒ऽनक्ष॑माणाः । स॒ह॒स्र॒ऽअ॒र्घम् । इ॒ळः । अत्र॑ । भा॒गम् । रा॒यः । पोष॑म् । यज॑मानेषु । धे॒हि॒ ॥सरस्वतीम् । याम् । पितरः । हवन्ते । दक्षिणा । यज्ञम् । अभिनक्षमाणाः । सहस्रअर्घम् । इळः । अत्र । भागम् । रायः । पोषम् । यजमानेषु । धेहि ॥sarasvatīm | yām | pitaraḥ | havante | dakṣiṇā | yajñam | abhi-nakṣamāṇāḥ | sahasra-argham | iḷaḥ | atra | bhāgam | rāyaḥ | poṣam | yajamāneṣu | dhehi

सरस्वतीम्Sarasvatī (goddess/river), (as) the one invoked
सरस्वतीम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसरस्वती- (प्रातिपदिक)
याम्whom
याम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पितरःthe Fathers (ancestors)
पितरः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपितृ- (प्रातिपदिक)
हवन्तेinvoke, call upon
हवन्ते:
TypeVerb
Root√ह्वा (ह्वयति/आह्वयति) धातु
दक्षिणाःthe dakṣiṇās (priestly gifts/fees)
दक्षिणाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदक्षिणा- (प्रातिपदिक)
यज्ञम्the sacrifice
यज्ञम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयज्ञ- (प्रातिपदिक)
अभिtowards, unto
अभि:
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
नक्षमाणाःapproaching, reaching (towards)
नक्षमाणाः:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeParticiple
Root√नक्ष् (नक्षति/नक्षते) धातु
सहस्रार्घम्worth a thousand (of value), of thousandfold worth
सहस्रार्घम्:
कर्म (भागम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसहस्रार्घ- (प्रातिपदिक; सहस्र + अर्घ)
इळःIḷa (a ritual personification/offerer; also connected with Iḍā)
इळः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइळ- (प्रातिपदिक)
अत्रhere
अत्र:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
भागम्share, portion
भागम्:
कर्म
TypeNoun
Rootभाग- (प्रातिपदिक)
रायःof wealth
रायः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootराय्/रायि- (प्रातिपदिक; ‘रायस्’ इति वैदिक रूप)
पोषम्nourishment, prosperity
पोषम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपोष- (प्रातिपदिक)
यजमानेषुamong/for the sacrificers
यजमानेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootयजमान- (प्रातिपदिक)
धेहिplace, bestow
धेहि:
TypeVerb
Root√धा (दधाति) धातु