Next Mantra

Mantra 1

Sukta 10.169

Rishi: Not securely determinable from supplied text alone.
Devata: Primary: Vāta/Healing Wind and Oṣadhīs; Rudra invoked for grace/protection.
Chandas: Likely Triṣṭubh (confirm by scan).

मयोभूर्वातो अभि वातूस्रा ऊर्जस्वतीरोषधीरा रिशन्ताम् । पीवस्वतीर्जीवधन्याः पिबन्त्ववसाय पद्वते रुद्र मृळ ॥

म॒यो॒भूर्वातो॑ अ॒भि वा॑तू॒स्रा ऊर्ज॑स्वती॒रोष॑धी॒रा रि॑शन्ताम् । पीव॑स्वतीर्जी॒वध॑न्याः पिबन्त्वव॒साय॑ प॒द्वते॑ रुद्र मृळ ॥

mayobhū́r vā́to abhí vātū́s्रā ūŕjasvatīr óṣadhīr ā́ riśantām | pī́vasvatīr jī́vadhanyāḥ pibantv avasā́ya padváté rudra mṛḷa ||

Let the wind that brings delight blow upon the ruddy lights; let the herbs, filled with force, come to their growth. Let the rich, life-nourishing plants drink in (the moisture and breath); for our well-being, O Rudra—lord of the path—be gracious.

म॒यः॒ऽभूः । वातः॑ । अ॒भि । वा॒तु॒ । उ॒स्राः । ऊर्ज॑स्वतीः । ओष॑धीः । आ । रि॒श॒न्ता॒म् । पीव॑स्वतीः । जी॒वऽध॑न्याः । पि॒ब॒न्तु॒ । अ॒व॒साय॑ । प॒त्ऽवते॑ । रु॒द्र॒ । मृ॒ळ॒ ॥मयःभूः । वातः । अभि । वातु । उस्राः । ऊर्जस्वतीः । ओषधीः । आ । रिशन्ताम् । पीवस्वतीः । जीवधन्याः । पिबन्तु । अवसाय । पत्वते । रुद्र । मृळ ॥mayaḥ-bhūḥ | vātaḥ | abhi | vātu | usrāḥ | ūrjasvatīḥ | oṣadhīḥ | ā | riśantām | pīvasvatīḥ | jīva-dhanyāḥ | pibantu | avasāya | pat-vate | rudra | mṛḷa

मयोभूःbeneficent, bringing delight
मयोभूः:
Kartā (वातस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootमयस्- + भू (प्रातिपदिक: मयोभू-)
वातःthe Wind (Vāta)
वातः:
Kartā
TypeNoun
Rootवात-
अभिtowards, upon
अभि:
(क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootअभि
वातुlet (him) blow
वातु:
(विधेयक्रिया)
TypeVerb
Rootवा (धातु)
उस्राःbright, ruddy (dawn-like)
उस्राः:
Kartā (ओषधीः विशेषयति)
TypeAdjective
Rootउस्रा-
ऊर्जस्वतीःfull of nourishment/strength
ऊर्जस्वतीः:
Kartā (ओषधीः विशेषयति)
TypeAdjective
Rootऊर्जस्वत्-
ओषधीःplants, healing herbs
ओषधीः:
Kartā
TypeNoun
Rootओषधि-
रिशन्ताम्let them be unharming / let them not injure
रिशन्ताम्:
(विधेयक्रिया)
TypeVerb
Rootरिश् (धातु)
पीवस्वतीःfat, rich, abundant
पीवस्वतीः:
Kartā (जीवधन्याः विशेषयति)
TypeAdjective
Rootपीवस्वत्-
जीवधन्याःlife-giving, bringing living wealth
जीवधन्याः:
Kartā
TypeAdjective
Rootजीवधन्य- (जीव + धन्य) अथवा जीवधन्या-
पिबन्तुlet them drink
पिबन्तु:
(विधेयक्रिया)
TypeVerb
Rootपा (धातु)
अवसायfor settling/for relief; for repose
अवसाय:
(प्रयोजन/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootअवसाय (अव्यय/तुमुन्-प्रायः प्रयोगः; अव + सो/सा ‘समाप्तौ/निश्चये’)
पद्वतेto the footed one / to the one with feet (the afflicted)
पद्वते:
Sampradāna
TypeAdjective
Rootपद्वत्-
रुद्रO Rudra
रुद्र:
(सम्बोधन)
TypeNoun
Rootरुद्र-
मृळbe gracious; show mercy
मृळ:
(विधेयक्रिया)
TypeVerb
Rootमृळ्/मृड् (धातु; ‘अनुकम्पायाम्/सुखे’)