Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 10.167

Rishi: Not securely determinable from the supplied excerpt alone.
Devata: Complex: Soma/Varuṇa/Bṛhaspati invoked as supporting powers; Indra addressed as Maghavan; Dhātṛ-Vidhātṛ as cosmic formers.
Chandas: Likely Triṣṭubh (to be confirmed).

सोमस्य राज्ञो वरुणस्य धर्मणि बृहस्पतेरनुमत्या उ शर्मणि । तवाहमद्य मघवन्नुपस्तुतौ धातर्विधातः कलशाँ अभक्षयम् ॥

सोम॑स्य॒ राज्ञो॒ वरु॑णस्य॒ धर्म॑णि॒ बृह॒स्पते॒रनु॑मत्या उ॒ शर्म॑णि । तवा॒हम॒द्य म॑घव॒न्नुप॑स्तुतौ॒ धात॒र्विधा॑तः क॒लशाँ॑ अभक्षयम् ॥

sómasya rā́jño váruṇasya dhármaṇi bृहáspáter ánumatyā u śármaṇi | tavā́ham adyá maghavan úpastutau dhā́tar vidhā́taḥ kalaśā́m̐ abhakṣayam ||

In the law (dharma) of King Soma, in Varuṇa’s ordered truth, and in the benign consent of Bṛhaspati, in that sheltering peace—today, O bounteous one, in your near-praise, O Dhātṛ, O Vidhātṛ, I have partaken of the Soma-vessels.

सोम॑स्य । राज्ञः॑ । वरु॑णस्य । धर्म॑णि । बृह॒स्पतेः॑ । अनु॑ऽमत्याः । ऊँ॒ इति॑ । शर्म॑णि । तव॑ । अ॒हम् । अ॒द्य । म॒घ॒ऽव॒न् । उप॑ऽस्तुतौ । धातः॑ । विऽधा॑त॒रिति॒ विऽधा॑तः । क॒लशा॑न् । अ॒भ॒क्ष॒य॒म् ॥सोमस्य । राज्ञः । वरुणस्य । धर्मणि । बृहस्पतेः । अनुमत्याः । ऊँ इति । शर्मणि । तव । अहम् । अद्य । मघवन् । उपस्तुतौ । धातः । विधातरिति विधातः । कलशान् । अभक्षयम् ॥somasya | rājñaḥ | varuṇasya | dharmaṇi | bṛhaspateḥ | anu-matyāḥ | oṃ iti | śarmaṇi | tava | aham | adya | magha-van | upa-stutau | dhātaḥ | vi-dhātariti vi-dhātaḥ | kalaśān | abhakṣayam

सोमस्यof Soma
सोमस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
राज्ञःof the king
राज्ञः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
वरुणस्यof Varuṇa
वरुणस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
धर्मणिin the ordinance/law
धर्मणि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootधर्मन् (प्रातिपदिक)
बृहस्पतेःof Bṛhaspati
बृहस्पतेः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
अनुमत्याwith the consent/permission
अनुमत्या:
करण (सह/द्वारा)
TypeNoun
Rootअनुमति (प्रातिपदिक)
and/indeed
:
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
शर्मणिin protection/shelter
शर्मणि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootशर्मन् (प्रातिपदिक)
त्वाyou (as object)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अहम्I
अहम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अद्यtoday/now
अद्य:
अधिकरण (काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
मघवन्O bountiful one (Maghavan)
मघवन्:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative epithet)
Rootमघवन् (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य विशेषण/सम्बोधन)
उपस्तुतौin/at the praise (hymn of approach)
उपस्तुतौ:
अधिकरण
TypeNoun
Rootउपस्तुति (प्रातिपदिक)
धातःO Creator/Establisher
धातः:
सम्बोधन
TypeNoun (agent noun)
Rootधातृ (प्रातिपदिक; √धा ‘स्थापने/धारणे’ से)
विधातःO Disposer/Ordainer
विधातः:
सम्बोधन
TypeNoun (agent noun)
Rootविधातृ (प्रातिपदिक; वि+√धा)
कलशान्jars/pitchers
कलशान्:
कर्म
TypeNoun
Rootकलश (प्रातिपदिक)
अभक्षयम्I ate/consumed
अभक्षयम्:
क्रिया
TypeVerb
Root√भक्ष् (भक्षणे) + अभि-